ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੈਨਾ ਦਾ ਕਾਇਆ-ਕਲਪ, ਹੁਣ ਡਰੋਨ ਤੇ AI ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੋਏ ਭਾਰਤੀ ਜਾਂਬਾਜ਼, ਬਦਲੀ ਯੁੱਧ ਰਣਨੀਤੀ
ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਹੁਣ ਅੱਤਵਾਦ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਬਦਲੀ ਹੋਈ ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਪਹਿਲਗਾਮ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਨਵੇਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਦੈ ਦਾ ਸ਼ੰਖਨਾਦ ਸੀ। ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲਈ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਤਿਆਰ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਕਰਾਰਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਮਰੱਥ ਹਨ।
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Mon, 04 May 2026 10:55 AM (IST)
Updated Date: Mon, 04 May 2026 10:57 AM (IST)
ਵਿਵੇਕ ਸਿੰਘ, ਜੰਮੂ। ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਹੁਣ ਅੱਤਵਾਦ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਬਦਲੀ ਹੋਈ ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਪਹਿਲਗਾਮ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਨਵੇਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਦੈ ਦਾ ਸ਼ੰਖਨਾਦ ਸੀ।
ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲਈ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਤਿਆਰ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਕਰਾਰਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਮਰੱਥ ਹਨ। ਚੀਨ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਤੇ ਡਰੋਨਾਂ ਨਾਲ ਲੜ ਰਹੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਲਿਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਅਸੀਂ ਰੁਕੇ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਲਿਆ ਕੇ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ, ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਆਯਾਮੀ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।
ਡਰੋਨ ਅਤੇ AI ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੋਈ ਸੈਨਾ
ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਡਰੋਨ ਅਤੇ ਡਰੋਨ-ਵਿਰੋਧੀ ਅਭਿਆਸ ਸਾਡੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। AI ਤਕਨੀਕ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਡਰੋਨ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਵਾਰਫੇਅਰ ਹੁਣ ਯੁੱਧ ਕਲਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਹਰ ਸਿਪਾਹੀ ਲਈ ਡਰੋਨ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸੈਂਕੜੇ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਬੈਠੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੜ ਕੇ ਮਾਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ
ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਜਵਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਈਫ਼ਲ ਅਤੇ ਤੋਪ ਨਾਲ ਹੀ ਅੱਗ ਨਹੀਂ ਉਗਲਦੇ, ਸਗੋਂ ਡਰੋਨ ਰਾਹੀਂ ਸੈਂਕੜੇ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਬੈਠੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੜ ਕੇ ਮਾਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥ ਹਨ।
ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਯੁੱਧਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰੀ
ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਜੰਗਾਂ ਤੋਂ ਸਬਕ ਲੈਂਦਿਆਂ, ਸਾਡੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਜੁੱਟ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਸੈਨਾ ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 50 ਨਵੀਆਂ ਯੂਨਿਟਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰ ਨਵੀਆਂ ਸੈਨਿਕ ਫਾਰਮੇਸ਼ਨਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਬੇੜੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਧੁਨਿਕ ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਦੋ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਉਪਕਰਣ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਤਿਆਰੀ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਸੈਨਾ ਦੀ ਹਰ ਬਟਾਲੀਅਨ ਡਰੋਨ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣ 'ਤੇ ਸਹੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਡਰੋਨ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਾਰ ਗਿਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਆਧੁਨਿਕ ਯੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ।
ਰੱਖਿਆ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਨਵੀਂ ਊਰਜਾ
ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨੀਤੀਗਤ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਅਤੇ ਚੌਕਸੀ ਨੇ ਸੈਨਾ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਊਰਜਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 'ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ' ਮੁਹਿੰਮ ਤਹਿਤ ਰੱਖਿਆ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਈਬਰ ਸਪੇਸ, ਪੁਲਾੜ, ਸੂਚਨਾ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਨਿਕ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਹਥਿਆਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਸੰਚਾਰ ਉਪਕਰਣਾਂ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੇ ਉਪਯੋਗ ਨੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਰਾਮਦ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ 174 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਚ 34 ਗੁਣਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਸੀਂ ਲੰਬੀ ਲੜਾਈ ਲੜਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ: ਕਰਨਲ ਵਿਰੇਂਦਰ ਸਾਹੀ
ਸਾਲ 1971 ਦੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੰਗ ਦੇ ਵੀਰ ਚੱਕਰ ਜੇਤੂ ਕਰਨਲ ਵਿਰੇਂਦਰ ਸਾਹੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਡੀ ਸੈਨਾ ਨੇ ਪਹਿਲਗਾਮ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈ ਕੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਸਾਡੀ ਤਾਕਤ, ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਰੁਕੇ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਯੁੱਧਾਂ ਲਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਗਏ। ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਆਧੁਨਿਕ ਹਥਿਆਰਾਂ, ਗੋਲਾ-ਬਾਰੂਦ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਲੰਬੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਲੜਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਰੱਥ ਹਾਂ।
ਕਦੇ ਨਾ ਭੁੱਲਣ ਵਾਲਾ ਸਬਕ ਸਿਖਾਇਆ
ਕਾਰਗਿਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਦੇਵੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਭੁੱਲਣ ਵਾਲਾ ਸਬਕ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ। ਆਧੁਨਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਡਰੋਨਾਂ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣ 'ਤੇ ਸਟੀਕ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਜਿਸਦਾ ਚੰਗਾ ਅਸਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।
ਕੁਸ਼ਲ ਰਣਨੀਤੀ ਨਾਲ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤੇ ਗਏ 'ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ' ਰਾਹੀਂ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੈਨਿਕ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਵੀ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਈਬਰ ਸਪੇਸ, ਪੁਲਾੜ, ਸੂਚਨਾ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਨਿਕ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੇ ਬਿਹਤਰ ਤਾਲਮੇਲ ਨਾਲ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੀ ਫੌਜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।