ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਡਿਲੀਵਰੀ ਦਾ ਖਰਚਾ 16 ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ, NSO ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਖੁਲਾਸਾ
ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਡਿਲੀਵਰੀ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਕਾਫੀ ਵੱਡੀ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਸੰਸਥਾਗਤ ਡਿਲੀਵਰੀ (ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ) ਇੱਕ ਆਮ ਗੱਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 96.2% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ।
Posted By alisha
Publish Date: Sat, 02 May 2026 12:37 PM (IST)
Updated Date: Sat, 02 May 2026 12:43 PM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਪਲ ਸਰਵੇ ਆਫਿਸ (NSO) ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਸਿਹਤ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਿੱਜੀ (ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ) ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਖਰਚਾ ਸਰਕਾਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 16 ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਿੱਜੀ ਦੇਖਭਾਲ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਰੁਝਾਨ ਕਾਰਨ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੇਬ 'ਤੇ ਵਿੱਤੀ ਬੋਝ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਰਵੇਖਣ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਡਿਲੀਵਰੀ ਔਸਤਨ ਖਰਚਾ 37,630 ਰੁਪਏ ਰਿਹਾ, ਜਦਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖਰਚਾ ਮਹਿਜ਼ 2,299 ਰੁਪਏ ਸੀ। ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪਾੜਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਜਨਮ ਕਿੰਨਾ ਮਹਿੰਗਾ
ਜੇਕਰ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਇਹ ਅੰਤਰ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ 'ਤੇ ਔਸਤ ਖਰਚਾ 32,000 ਰੁਪਏ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ 801 ਰੁਪਏ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ 'ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਆਰਥਿਕ ਬੋਝ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਨਿੱਜੀ ਇਲਾਜ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿਲੀਵਰੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ 21.3% ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 28.8% ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ 47.8% ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 50.8% ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਿਉਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਹਸਪਤਾਲ ਨੂੰ ਪਹਿਲ
ਸਿਹਤ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵੱਧ ਲਾਗਤ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਈ ਲੋਕ ਬਿਹਤਰ ਪਹੁੰਚ, 24 ਘੰਟੇ ਉਪਲਬਧ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਕਾਰਨ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਤਾਵਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਕਾਰਨ ਵੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਵਧੀ ਹੈ।
ਸੰਸਥਾਗਤ ਡਿਲੀਵਰੀ 'ਚ ਸੁਧਾਰ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਡਿਲੀਵਰੀ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਕਾਫੀ ਵੱਡੀ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਸੰਸਥਾਗਤ ਡਿਲੀਵਰੀ (ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ) ਇੱਕ ਆਮ ਗੱਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 96.2% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ।
ਸਾਲ 2017-18 ਤੋਂ 2025 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਦਰ 90.5% ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 95.6% ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ 96.1% ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 97.8% ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੱਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।