'ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ' ਨੂੰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵੀ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਿਆ ਪੁੰਛ, ਜਦੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗੋਲਾਬਾਰੀ ਨੇ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਦੋ ਮਾਸੂਮਾਂ 'ਜ਼ੋਇਆ-ਜ਼ੈਨ' ਦੀ ਹੱਸੀ
ਪੁੰਛ ਦੇ ਚਕਤਰੋ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਧਾਰਨ ਜਿਹਾ ਦਿਖਣ ਵਾਲਾ ਘਰ ਅੱਜ ਵੀ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਅਸਾਧਾਰਨ ਦਰਦ ਸਮੇਟੀ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਘਰ ਦੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਗੇਟ ਅੱਜ ਵੀ ਉਵੇਂ ਹੀ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਹੁਣ ਨੰਨ੍ਹੇ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਦੌੜਦੇ। ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਚਾਹ ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਆਂਗਣ ਦੀ ਉਹ ਰੌਣਕ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਦੇ 11 ਸਾਲਾ ਜੁੜਵਾਂ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਜ਼ੋਇਆ ਅਤੇ ਜ਼ੈਨ ਖੇਡਦੇ ਸਨ।
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Fri, 08 May 2026 04:08 PM (IST)
Updated Date: Fri, 08 May 2026 04:10 PM (IST)
ਗਗਨ ਕੋਹਲੀ, ਰਾਜੌਰੀ। ਪੁੰਛ ਦੇ ਚਕਤਰੋ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਧਾਰਨ ਜਿਹਾ ਦਿਖਣ ਵਾਲਾ ਘਰ ਅੱਜ ਵੀ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਅਸਾਧਾਰਨ ਦਰਦ ਸਮੇਟੀ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਘਰ ਦੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਗੇਟ ਅੱਜ ਵੀ ਉਵੇਂ ਹੀ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਹੁਣ ਨੰਨ੍ਹੇ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਦੌੜਦੇ। ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਚਾਹ ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਆਂਗਣ ਦੀ ਉਹ ਰੌਣਕ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਦੇ 11 ਸਾਲਾ ਜੁੜਵਾਂ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਜ਼ੋਇਆ ਅਤੇ ਜ਼ੈਨ ਖੇਡਦੇ ਸਨ।
ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਆਪਕ ਰਮੀਜ਼ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਉਰੂਸਾ ਖ਼ਾਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਗੁਜ਼ਰਨ ਦਾ ਨਾਮ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਤੈਰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਦੌਰਾਨ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 7 ਮਈ ਨੂੰ ਪੁੰਛ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀਮਾ ਪਾਰ ਗੋਲਾਬਾਰੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਰਮੀਜ਼ ਧੀਮੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਕੰਮ ਤੋਂ ਘਰ ਪਰਤਦੇ ਸੀ ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਦੌੜ ਕੇ ਗੇਟ ਖੋਲ੍ਹਦੇ ਸੀ। ਹੁਣ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਸੱਨਾਟਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਸਮਾਂ ਕੱਟ ਰਹੇ ਹਾਂ।"
ਜ਼ੋਇਆ ਅਤੇ ਜ਼ੈਨ ਦਾ ਜਨਮ ਮਹਿਜ਼ ਪੰਜ ਮਿੰਟਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ੋਇਆ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਜ਼ੈਨ। ਪਰ ਹੋਣੀ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਵੀ ਲਗਪਗ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਦਿੱਤੀ। 7 ਮਈ 2025 ਨੂੰ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰੋਂ ਹੋਈ ਗੋਲਾਬਾਰੀ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਕੁਝ ਹੀ ਮਿੰਟਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਈ।
ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕਿਰਾਏ ਦਾ ਘਰ ਲਿਆ ਸੀ
ਚਕਤਰੋ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 9 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਪੁੰਛ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਮੀਜ਼ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਮਕਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਲਿਆ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਬੱਚੇ ਪੁੰਛ ਦੇ ਕ੍ਰਾਈਸਟ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਨ। ਰਮੀਜ਼ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਪਹਿਲਾਂ ਬੱਚੇ ਪਿੰਡੋਂ ਬੱਸ ਜਾਂ ਆਟੋ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਮੈਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਡਰ ਲੱਗਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕਿਤੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹਾਦਸਾ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਕੂਲ ਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਕਿਰਾਏ ਦਾ ਘਰ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ।" ਪਰ ਜਿਸ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦਰਦ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਂ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਬਣੀ ਆਖਰੀ ਸਫ਼ਰ
7 ਮਈ ਦੀ ਸਵੇਰ ਜਦੋਂ ਪੁੰਛ ਵਿੱਚ ਗੋਲਾਬਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਤਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸੇ ਉਸ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਹਾਲਾਤ ਵਿਗੜਦੇ ਦੇਖ ਰਮੀਜ਼ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਇਲਾਕੇ ਸੁਰਨਕੋਟ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਘਰ ਭੇਜਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਰਮੀਜ਼ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲ ਰਹੇ ਸੀ। ਉਰੂਸਾ ਨੇ ਜ਼ੋਇਆ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜ਼ੈਨ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਹੀ ਘਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਧਮਾਕਾ ਹੋਇਆ। ਇੱਕ ਗੋਲਾ ਆ ਕੇ ਡਿੱਗਿਆ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।"
ਧਮਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ੋਇਆ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੀ ਪਲਾਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ੈਨ ਨੇ ਵੀ ਦਮ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਰਮੀਜ਼ ਖੁਦ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਛਰ੍ਹੇ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਧਾਤ ਦਾ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਿਵਰ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਰਮੀਜ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਦੋਵੇਂ ਬੱਚੇ ਇਕੱਠੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੀ ਚਲੇ ਗਏ।"
ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਛੁਪਾਈ ਗਈ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ
ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਰਮੀਜ਼ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇ ਮੌਤ ਵਿਚਾਲੇ ਜੂਝ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਦੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਗੱਲ ਛੁਪਾ ਕੇ ਰੱਖੀ। ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚਾਈ ਪਤਾ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਪੂਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਟੁੱਟ ਗਿਆ। ਉਰੂਸਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਅਜੇ ਦੌੜਦੇ ਹੋਏ ਆ ਜਾਣਗੇ।"
ਮਦਰੱਸੇ ਦੀਆਂ ਦੀਵਾਰਾਂ ਠੀਕ ਹੋਈਆਂ, ਪਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਗਿਆ
ਪੁੰਛ ਦੇ ਜੀਆ-ਉਲ-ਉਲੂਮ ਮਦਰੱਸੇ 'ਤੇ ਵੀ ਗੋਲਾਬਾਰੀ ਦਾ ਗਹਿਰਾ ਅਸਰ ਪਿਆ। ਇੱਥੇ ਕੁਰਾਨ ਅਧਿਆਪਕ ਕਾਰੀ ਮੁਹੰਮਦ ਇਕਬਾਲ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਮਦਰੱਸੇ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਮੌਲਾਨਾ ਸਈਦ ਅਹਿਮਦ ਹਬੀਬ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅੱਜ ਵੀ ਜਦੋਂ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਤਣਾਅ ਵਧਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ 'ਤੇ ਡਰ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਮਿਲਿਆ, ਪਰ ਦਰਦ ਨਹੀਂ ਮਿਟਿਆ
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ 16-16 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀਆਂ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਰਾਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ। ਮਕਾਨਾਂ ਦੇ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਵੀ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਪਰ ਪੁੰਛ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਟੁੱਟੇ ਘਰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਮਗਰ ਆਪਣਿਆਂ ਦੀ ਕਮੀ ਕਦੇ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।
ਰਮੀਜ਼ ਖ਼ਾਨ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਬਰ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਇਹੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਨੂੰ ਇਹ ਦਿਨ ਨਾ ਦੇਖਣਾ ਪਵੇ।" ਪੁੰਛ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਜ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਉਸ ਗੋਲਾਬਾਰੀ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।