ਦਰਅਸਲ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ 2006 ਵਿੱਚ 71ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਹ 85ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਫਿਰ 2026 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ 80ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਆਈ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ 75ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਆਇਆ ਹੈ। ਫਰਵਰੀ 2026 ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਾਸਪੋਰਟ 75ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 75ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਅਜੇ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਭਾਰਤ ਅਜੇ ਵੀ ਚੋਟੀ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਪਿੱਛੇ ਹੈ।
ਦਰਅਸਲ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ 2006 ਵਿੱਚ 71ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਹ 85ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਫਿਰ 2026 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ 80ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਆਈ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ 75ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇਸ ਸਾਲ ਹੁਣ ਤੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਨੇ 10 ਪੌੜੀਆਂ ਦੀ ਛਾਲ ਲਗਾਈ ਹੈ।
10 ਪੌੜੀਆਂ ਉੱਪਰ ਪਹੁੰਚਿਆ ਭਾਰਤ
ਹੇਨਲੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਇੰਡੈਕਸ, IATA ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਪਾਸਪੋਰਟਾਂ ਦੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਹੇਨਲੀ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪਾਸਪੋਰਟ 75ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 10 ਪੌੜੀਆਂ ਉੱਪਰ ਹੈ। 85 ਤੋਂ 80 ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 75ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਸੁਧਾਰ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ।
ਕਿਵੇਂ ਤੈਅ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਰੈਂਕਿੰਗ?
ਹੇਨਲੀ ਇੰਡੈਕਸ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਇਹ ਰੈਂਕਿੰਗ ਇਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਤੈਅ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਕਿੰਨੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਵੀਜ਼ਾ, ਵੀਜ਼ਾ-ਆਨ-ਅਰਾਈਵਲ (Visa-on-arrival) ਜਾਂ ਈ-ਵੀਜ਼ਾ ਰਾਹੀਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਫਿਲਹਾਲ ਭਾਰਤੀ ਯਾਤਰੀ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ 56 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਵੀਜ਼ਾ ਦੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਸਕਣਗੇ।
ਬਿਹਤਰ ਰੈਂਕਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ, ਭਾਰਤੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਧਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਛੁੱਟੀਆਂ, ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਦੌਰੇ ਵਧੇਰੇ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਏਸ਼ੀਆ, ਕੈਰੇਬੀਅਨ, ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਓਸ਼ੀਨੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਬਿਨਾਂ ਵੀਜ਼ਾ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕਿਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਹੈ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ?
ਕਰੀਬ 200 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪਾਸਪੋਰਟਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਸ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਬਣ ਕੇ ਉਭਰਿਆ ਹੈ। ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ 190 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀਜ਼ਾ-ਮੁਕਤ ਜਾਂ ਵੀਜ਼ਾ-ਆਨ-ਅਰਾਈਵਲ ਸਹੂਲਤ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ: ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ (187 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਵੀਜ਼ਾ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ)।
ਤੀਜਾ ਸਥਾਨ: ਸਵੀਡਨ ਅਤੇ ਯੂਏਈ (186 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਵੀਜ਼ਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼)।
ਚੌਥਾ ਸਥਾਨ: ਬੈਲਜੀਅਮ, ਡੈਨਮਾਰਕ, ਫਿਨਲੈਂਡ, ਫਰਾਂਸ, ਜਰਮਨੀ, ਆਇਰਲੈਂਡ, ਇਟਲੀ, ਲਕਸਮਬਰਗ, ਸਪੇਨ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ, ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਨਾਰਵੇ (185 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਵਿਧਾ)।
ਪੰਜਵਾਂ ਸਥਾਨ: ਆਸਟਰੀਆ, ਗ੍ਰੀਸ, ਮਾਲਟਾ, ਪੁਰਤਗਾਲ (184 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼)।
6ਵੇਂ ਤੋਂ 10ਵੇਂ ਸਥਾਨ ਤੱਕ: ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਕੈਨੇਡਾ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ (179 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ)।