- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
45 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਪੰਜ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ 'ਚ ਅੱਗ, ਸੰਯੋਗ ਜਾਂ ਸਾਜ਼ਿਸ਼, ਪੜ੍ਹੋ ਡਿਟੇਲ
ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
Posted By Sandip Kaur
Publish Date: Thu, 23 Apr 2026 08:12 AM (IST)
Updated Date: Thu, 23 Apr 2026 08:13 AM (IST)
ਜਾਗਰਣ ਨਿਊਜ਼ ਨੈੱਟਵਰਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਪਿਛਲੇ 45 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਪੰਜ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਤੇਲ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਅਤੇ ਤੇਲ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ। ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਇਤਫ਼ਾਕ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਰਿਫਾਇਨਿੰਗ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਚਪਦਰਾ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਦਾ ਹਾਦਸਾ
ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਪਚਪਦਰਾ (ਬਾੜਮੇਰ) ਵਿੱਚ ਐਚਪੀਸੀਐਲ-ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ 21 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026 ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਇਹ 13 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਪਨਾ ਸੱਚ ਹੋਣ ਹੀ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਦਘਾਟਨ ਤੋਂ ਠੀਕ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਯੂਨਿਟ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ ਲੱਗ ਗਈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਉਦਘਾਟਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 12 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਤੱਟ ਦੇ ਕੋਲ ਓਐਨਜੀਸੀ (ONGC) ਦੇ ਤੇਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਆਈ ਸੀ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੱਗੀ ਅੱਗ
ਪਿਛਲੇ 45 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੋਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਪਲਾਂਟਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ:
ਇਕਵਾਡੋਰ (1 ਮਾਰਚ): ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰਿਫਾਇਨਰੀ "ਐਸਮੇਰਲਡਸ" ਵਿੱਚ ਪੰਪ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅੱਗ ਲੱਗੀ।
ਮੈਕਸੀਕੋ (17 ਮਾਰਚ): ਓਲਮੇਕਾ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ 5 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਅਮਰੀਕਾ (23 ਮਾਰਚ ਅਤੇ 10 ਅਪ੍ਰੈਲ): ਟੈਕਸਾਸ ਦੀ "ਵੈਲੇਰੋ" ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਵਿੱਚ ਧਮਾਕਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ "ਮੈਰਾਥਨ" ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਖਰਾਬੀ ਕਾਰਨ ਅੱਗ ਲੱਗ ਗਈ।
ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ (16 ਅਪ੍ਰੈਲ): ਮੈਲਬੌਰਨ ਦੇ ਕੋਲ ਵੀਵਾ ਦੀ "ਕੋਰੀਓ" ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੱਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੀ 10 ਫੀਸਦੀ ਬਾਲਣ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ।
ਮਿਆਂਮਾਰ (20 ਅਪ੍ਰੈਲ): ਸਾਗਰਿੰਗ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੰਦਰਗਾਹ 'ਤੇ 10 ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਧਮਾਕਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ਸੜ ਕੇ ਸੁਆਹ ਹੋ ਗਏ।
ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇੱਕੋ ਪੈਟਰਨ
ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਫਰਵਰੀ (ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੰਗੀ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੇ 6 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਸੰਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ।
ਰੂਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ (ਅਮਰੀਕਾ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਮੈਕਸੀਕੋ, ਇਕਵਾਡੋਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤ) ਨੇ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ "ਅੰਦਰੂਨੀ ਤਕਨੀਕੀ ਖਰਾਬੀ" ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਕੋਈ ਸਿੱਧਾ ਹਮਲਾ। ਪਰ ਮਾਹਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ "ਪੈਟਰਨ" ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਸ਼ੱਕ
ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਮਾਹਰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਘਟਨਾਵਾਂ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹਨ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਚਾਰ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਕੁਝ ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਸ਼ੱਕ ਜਤਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇਸ਼ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਸੱਟ ਮਾਰਨ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਜੰਗ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ
ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਮੱਧ (Strait of Hormuz) ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਤੇਲ ਨਿਰਯਾਤ ਦਾ ਲਗਭਗ 20 ਫੀਸਦੀ ਤੇਲ ਗੁਜ਼ਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ, ਜੋ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ 66 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਸਨ, ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ 100 ਡਾਲਰ ਦੇ ਪਾਰ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ।