Monsoon 2026: ਕੀ ਇਸ ਵਾਰ ਧੋਖਾ ਦੇਵੇਗਾ ਮੌਨਸੂਨ? ਸਕਾਈਮੇਟ ਨੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਪੂਰਵ-ਅਨੁਮਾਨ; ਜਾਣੋ ਪੰਜਾਬ 'ਤੇ ਕੀ ਪਵੇਗਾ ਅਸਰ
ਸਕਾਈਮੇਟ ਦੇ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਤਿਨ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ, ਪਿਛਲੇ ਡੇਢ ਸਾਲ ਤੋਂ ਸਰਗਰਮ 'ਲਾ ਨੀਨਾ' ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਹੁਣ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਹੁਣ 'ENSO-neutral' ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੌਨਸੂਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ 'ਅਲ ਨੀਨੋ' (El Niño) ਦੇ ਵਿਕਸਤ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Posted By Neha Diwan
Publish Date: Tue, 07 Apr 2026 12:32 PM (IST)
Updated Date: Tue, 07 Apr 2026 12:34 PM (IST)
ਸੰਜੀਵ ਗੁਪਤਾ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਨਿੱਜੀ ਮੌਸਮ ਪੂਰਵ-ਅਨੁਮਾਨ ਏਜੰਸੀ ਸਕਾਈਮੇਟ ਵੇਦਰ (Skymet Weather) ਨੇ ਸਾਲ 2026 ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਮੌਨਸੂਨ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਸਕਾਈਮੇਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਸਾਲ ਮੌਨਸੂਨ 'ਸਧਾਰਨ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ' ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਜੂਨ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ ਦੌਰਾਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਔਸਤ (LPA) ਦੀ ਸਿਰਫ਼ 94% ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅਲ ਨੀਨੋ ਦਾ ਸਾਇਆ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮੌਨਸੂਨ ਦੀ ਸ਼ੰਕਾ
ਸਕਾਈਮੇਟ ਦੇ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਤਿਨ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ, ਪਿਛਲੇ ਡੇਢ ਸਾਲ ਤੋਂ ਸਰਗਰਮ 'ਲਾ ਨੀਨਾ' ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਹੁਣ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਹੁਣ 'ENSO-neutral' ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੌਨਸੂਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ 'ਅਲ ਨੀਨੋ' (El Niño) ਦੇ ਵਿਕਸਤ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਲ ਨੀਨੋ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੌਨਸੂਨ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇ ਵੰਡ ਵਿੱਚ ਅਨਿਯਮਿਤਤਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮਹੀਨੇਵਾਰ ਬਾਰਿਸ਼ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ:
ਸਕਾਈਮੇਟ ਨੇ ਮੌਨਸੂਨ ਦੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਨੁਮਾਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ:
ਜੂਨ: ਮੌਨਸੂਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਚੰਗੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। LPA ਦੀ 101% ਬਾਰਿਸ਼ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਧਾਰਨ ਹੈ।
ਜੁਲਾਈ: ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਮੌਨਸੂਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਮੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। 95% ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜਤਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਅਗਸਤ: ਅਗਸਤ ਦੌਰਾਨ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋਰ ਘਟ ਕੇ 92% ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਤੰਬਰ: ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮੌਨਸੂਨ ਸਭ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸ਼ੰਕਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕੇਵਲ 89% ਬਾਰਿਸ਼ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਵੇਗਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਸਰ
ਸਕਾਈਮੇਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੱਧ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਅਗਸਤ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ ਦੌਰਾਨ ਸਧਾਰਨ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਕੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਪੂਰਵ-ਅਨੁਮਾਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਬਿੰਦੂ:
ਕੁੱਲ ਬਾਰਿਸ਼: 868.6 ਮਿਲੀਮੀਟਰ (LPA) ਦਾ 94%।
ਸੋਕੇ ਦੀ ਸ਼ੰਕਾ: ਸਕਾਈਮੇਟ ਨੇ 30% ਸੰਭਾਵਨਾ ਜਤਾਈ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੋਕੇ (Drought) ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਧਾਰਨ ਬਾਰਿਸ਼: ਸਧਾਰਨ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਕੇਵਲ 20% ਹੈ।
ਸਕਾਈਮੇਟ ਦੀ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤੀ ਖੇਤੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਮੌਨਸੂਨ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅਗਸਤ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀ ਕਮੀ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।