ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫੈਸਲਾ: ਹੁਣ ਬੱਚੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਲਈ ਪਿਤਾ ਦਾ ਸਰਨੇਮ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ
ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇੱਕ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਜਾਤ ਬਦਲਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਪਾਲਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ, ਸਰਨੇਮ ਅਤੇ ਜਾਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਸੇ ਸਰਕਾਰੀ ਫਾਰਮੈਟ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਦੀ ਲੋੜ ਸੀ।
Publish Date: Thu, 19 Feb 2026 02:44 PM (IST)
Updated Date: Thu, 19 Feb 2026 05:01 PM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਬੱਚੇ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਇਕੱਲੀ ਮਾਂ (Single Mother) ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਦੀ ਜਾਤ ਅਤੇ ਸਰਨੇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇੱਕ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਜਾਤ ਬਦਲਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਪਾਲਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ, ਸਰਨੇਮ ਅਤੇ ਜਾਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਸੇ ਸਰਕਾਰੀ ਫਾਰਮੈਟ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਦੀ ਲੋੜ ਸੀ।
ਅਦਾਲਤ ਦੀਆਂ ਅਹਿਮ ਟਿੱਪਣੀਆਂ:
ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੋ ਸਮਾਜ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ ਕਿ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜਨਤਕ ਪਛਾਣ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਵੇ ਜੋ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਇਆ ਕਿ ਮਾਂ, ਜੋ ਬੱਚੇ ਦੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਦਾ ਪੂਰਾ ਬੋਝ ਉਠਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੂਜੇ ਦਰਜੇ (Secondary) 'ਤੇ ਕਿਉਂ ਰਹੇ?
ਇਹ ਹੁਕਮ ਇੱਕ 12 ਸਾਲਾ ਲੜਕੀ ਦੀ ਪਟੀਸ਼ਨ 'ਤੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਬੱਚੀ ਨੇ ਸਕੂਲ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਠੀਕ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਾਤ ਦੀ ਐਂਟਰੀ ਨੂੰ 'ਮਰਾਠਾ' ਤੋਂ ਬਦਲ ਕੇ 'ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ - ਮਹਾਰ' ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ।