ISRO ਦਾ ਅਗਲਾ ਵੱਡਾ ਕਦਮ: ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ 6000 ਮੀਟਰ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਉਤਰੇਗਾ ਚੰਦਰਯਾਨ-4, ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਵੇਗੀ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਮਿੱਟੀ!

ਜਾਸ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ (ISRO) ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਇਸਰੋ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਿਸ਼ਨ ਚੰਦਰਯਾਨ-4 ਲਈ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵ (South Pole) ਦੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਲੈਂਡਿੰਗ ਸਾਈਟ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰ ਲਈ ਹੈ।

ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਚੰਦਰਯਾਨ-2 ਦੇ ਆਰਬਿਟਰ ਤੋਂ ਮਿਲੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਮੌਂਸ ਮਾਉਟਨ (Mons Mouton - MM-4) ਨੂੰ ਲੈਂਡਿੰਗ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਮੌਂਸ ਮਾਉਟਨ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ 6000 ਮੀਟਰ ਉੱਚਾ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਉਪਰਲੀ ਸਤ੍ਹਾ ਲਗਪਗ ਪੱਧਰੀ (ਸਮਤਲ) ਹੈ।

ਕਿਉਂ ਚੁਣੀ ਗਈ MM-4 ਲੈਂਡਿੰਗ ਸਾਈਟ?

ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਸਾਈਟ ਨੂੰ ਚੁਣਨ ਦੇ ਕਈ ਅਹਿਮ ਕਾਰਨ ਦੱਸੇ ਹਨ:

ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਤ੍ਹਾ: ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਢਲਾਣ ਸਿਰਫ਼ 5 ਡਿਗਰੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਲੈਂਡਰ 10 ਡਿਗਰੀ ਤੱਕ ਦੀ ਢਲਾਣ 'ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਉਤਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਘੱਟ ਖਤਰਾ: ਇੱਥੇ ਵੱਡੇ ਪੱਥਰ (ਬੋਲਡਰ) ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੈਂਡਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਖਤਰਾ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ: MM-4 ਸਾਈਟ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ 11-12 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੌਰ ਊਰਜਾ (Solar Power) ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ: ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਪਾਣੀ (Water Ice) ਦੇ ਮਿਲਣ ਦੀ ਪ੍ਰਬਲ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।

ਸੰਚਾਰ (Communication): ਇੱਥੋਂ ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਰੇਡੀਓ ਸੰਪਰਕ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਚੰਦਰਯਾਨ-2 ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਹੋਈ ਖੋਜ

ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਅਧਿਐਨ LPSC 2026 ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸਾਈਟ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਚੰਦਰਯਾਨ-2 ਦੇ ਹਾਈ-ਰੈਜ਼ੋਲਿਊਸ਼ਨ ਕੈਮਰੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜੋ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਨੂੰ 32 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਪਿਕਸਲ ਦੀ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਦੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਚੰਦਰਯਾਨ-4 ਮਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਖਾਸ ਗੱਲਾਂ

ਬਜਟ: ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ਲਗਭਗ 2104 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਹੈ।

ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਸੈਂਪਲ: ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਤੋਂ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣਾ ਹੈ।

ਦੋ ਰਾਕਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ: ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਕਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਮੋਡੀਊਲ: ਇਸ ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 5 ਹਿੱਸੇ (ਮੋਡੀਊਲ) ਹੋਣਗੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੈਂਡਿੰਗ, ਸੈਂਪਲ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਉਣ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੂਨਿਟਾਂ ਹੋਣਗੀਆਂ।