14 ਤੋਂ 16 ਮਈ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਹੁੰਚੇਗਾ ਮਾਨਸੂਨ, ਜੰਮੂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਐੱਮ.ਪੀ. ਤੱਕ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੋਵੇਗੀ ਬਾਰਿਸ਼; ਅਲ-ਨੀਨੋ ਦਾ ਦਿਖੇਗਾ ਅਸਰ
ਮਈ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਮੌਸਮ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀ ਦੋਵੇਂ ਲੈ ਕੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਗਰਮੀ ਤਾਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਹੇਠਾਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਰਾਹਤ ਮਿਲੇਗੀ।
Posted By Sukhjinder
Publish Date: Fri, 01 May 2026 09:12 PM (IST)
Updated Date: Fri, 01 May 2026 09:17 PM (IST)
ਜਾਗਰਣ ਬਿਊਰੋ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਮਈ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਮੌਸਮ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀ ਦੋਵੇਂ ਲੈ ਕੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਗਰਮੀ ਤਾਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਹੇਠਾਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਰਾਹਤ ਮਿਲੇਗੀ।
ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਦਾ ਰੂਪ ਅਸਮਾਨ (ਅਨਿਯਮਿਤ) ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਬਾਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਕੁਝ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਲ-ਨੀਨੋ ਦਾ ਅਸर ਮਾਨਸੂਨੀ ਬਾਰਿਸ਼ 'ਤੇ ਪਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਤਾਇਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਕਦੋਂ ਹੋਵੇਗੀ ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ?
ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹਨ। ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ (ਆਈ.ਐੱਮ.ਡੀ.) ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਮਾਨਸੂਨ ਅੰਡੇਮਾਨ-ਨਿਕੋਬਾਰ ਟਾਪੂ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ 14 ਤੋਂ 16 ਮਈ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਮਿਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ (ਆਈ.ਐੱਮ.ਡੀ.) ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਡਾ. ਮ੍ਰਿਤੁੰਜਯ ਮਹਾਪਾਤਰਾ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਕਰਕੇ ਮਈ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ, ਬਾਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਈ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਔਸਤ ਬਾਰਿਸ਼ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਤਲਹਟੀ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੰਦਰਵਾੜੇ ਵਿੱਚ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕਿੱਥੇ-ਕਿੱਥੇ ਵਧੇਗਾ ਤਾਪਮਾਨ?
ਇਸ ਨਾਲ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹਰਿਆਣਾ, ਪੰਜਾਬ, ਦਿੱਲੀ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰਹੇਗਾ ਅਤੇ ਲੂ ਦਾ ਅਸਰ ਸੀਮਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਆਖਰੀ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਵਧਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਹਨ, ਜੋ ਆਰਜ਼ੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪੂਰਵ ਅਨੁਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਸਮਾਨਤਾ ਹੋਵੇਗੀ।
ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਪਮਾਨ ਆਮ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵੀ ਗਰਮੀ ਬਣੀ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਰਾਹਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗੀ।
ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਉਲਟ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਬਾਰਿਸ਼ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਰਹਿਣ ਦਾ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਜਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਭਾਰੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੜ੍ਹ ਵਰਗੇ ਹਾਲਾਤ ਬਣਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ।
ਆਈ.ਐੱਮ.ਡੀ. (IMD) ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?
ਆਈ.ਐੱਮ.ਡੀ. ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਤਲਹਟੀ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ, ਪੂਰਬੀ ਤੱਟਵਰਤੀ ਰਾਜਾਂ, ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਲੂ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਗੁਜਰਾਤ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਤੀਬਰ ਹੀਟਵੇਵ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜਤਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਮੌਸਮ ਦੇ ਇਸ ਮਿਸ਼ਰਤ ਅਸਰ ਪਿੱਛੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਾਰਕਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਨਿਊਟਰਲ ਸਥਿਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅਲ-ਨੀਨੋ ਵੱਲ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਮਾਨਸੂਨ ਦੌਰਾਨ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਅਲ ਨੀਨੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇ ਪੈਟਰਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।