ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਗਿਆ UAE ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ? ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਫੁਜੈਰਾਹ ਬੰਦਰਗਾਹ 'ਤੇ
ਫੁਜੈਰਾਹ ਬੰਦਰਗਾਹ ਓਮਾਨ ਦੀ ਖਾੜੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਤੋਂ ਲਗਪਗ 70 ਨੌਟੀਕਲ ਮੀਲ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ 28 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਫੁਜੈਰਾਹ ਬੰਦਰਗਾਹ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਕਾਫੀ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ। ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਣ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਬੰਦਰਗਾਹ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਹੈ।
Posted By Neha Diwan
Publish Date: Mon, 16 Mar 2026 10:52 AM (IST)
Updated Date: Mon, 16 Mar 2026 10:53 AM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ (UAE) ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਫੁਜੈਰਾਹ ਬੰਦਰਗਾਹ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਈਂਧਨ ਭਰਨ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਤੇ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੇ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ (Strait of Hormuz) ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਬਾਹਰ ਸਥਿਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਵਿਸ਼ਵ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਹੈ।
ਇਰਾਨ ਦੇ ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਝੰਡੇ ਵਾਲਾ ਪੋਤ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫੁਜੈਰਾਹ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।
ਬਲੂਮਬਰਗ ਅਤੇ ਰਾਇਟਰਜ਼ ਨੂੰ ਸੂਤਰਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਡਰੋਨ ਦੇ ਮਲਬੇ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਣ ਅਤੇ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਦੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਾਅਦ, ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਦੀ ਫੁਜੈਰਾਹ ਬੰਦਰਗਾਹ ਨੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਤੇਲ-ਲੋਡਿੰਗ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਫਿਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਫੁਜੈਰਾਹ ਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿਣਾ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਫੁਜੈਰਾਹ ਬੰਦਰਗਾਹ ਓਮਾਨ ਦੀ ਖਾੜੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਤੋਂ ਲਗਪਗ 70 ਨੌਟੀਕਲ ਮੀਲ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ 28 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਫੁਜੈਰਾਹ ਬੰਦਰਗਾਹ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਕਾਫੀ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ। ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਣ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਬੰਦਰਗਾਹ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਹੈ।
ਕੇਪਲਰ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਫੁਜੈਰਾਹ ਬੰਦਰਗਾਹ ਤੋਂ ਔਸਤਨ ਹਰ ਦਿਨ 1.7 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਅਤੇ ਰਿਫਾਇੰਡ ਤੇਲ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਮਾਤਰਾ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਮੰਗ ਦਾ ਲਗਪਗ 1.7% ਹੈ।
ਸਾਲ 2025 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ 7.4 ਮਿਲੀਅਨ ਕਿਊਬਿਕ ਮੀਟਰ (ਲਗਪਗ 7.33 ਮਿਲੀਅਨ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ) ਸਮੁੰਦਰੀ ਈਂਧਨ ਵੇਚਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਰੌਟਰਡੈਮ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਝੋਊਸ਼ਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ।
UAE ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੈ ਫੁਜੈਰਾਹ ਬੰਦਰਗਾਹ
ਤੇਲ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ UAE ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰ ਦਿਨ 3.4 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
UAE ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਸਮਰੱਥਾ 1.5 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਹੈ। ਇਹ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਨੂੰ ਬਾਈਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਿੱਧਾ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅਬੂ ਧਾਬੀ ਕਰੂਡ ਆਇਲ ਪਾਈਪਲਾਈਨ (ADCOP), ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਬਸ਼ਾਨ-ਫੁਜੈਰਾ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਬੂ ਧਾਬੀ ਦੇ ਤੇਲ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਫੁਜੈਰਾ ਤੱਕ ਤੇਲ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਫੁਜੈਰਾਹ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਓਪੇਕ (OPEC) ਦੇ ਤੀਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਕ ਦੇਸ਼ UAE ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਉਤਪਾਦਨ ਹੋਰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਵੇਗਾ।