8th Pay Commission: ਕੇਂਦਰੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ 'ਤੇ ਫਿਰਿਆ ਪਾਣੀ, ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੀ ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਪੋਸਟਿੰਗ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕੋਰੀ ਨਾਂਹ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲ ਉਠਾਇਆ ਕਿ ਜਦੋਂ IAS, IPS, DANICS ਅਤੇ DANIPS ਵਰਗੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੇਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ 'ਸਪਾਊਸ ਗਰਾਊਂਡ' 'ਤੇ ਬਦਲੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਕੋ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਟੋਨੋਮਸ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਪੋਸਟਿੰਗ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਆਖਰ ਕੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ।
Posted By Neha Diwan
Publish Date: Mon, 16 Mar 2026 03:00 PM (IST)
Updated Date: Mon, 16 Mar 2026 03:17 PM (IST)
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਅੱਠਵੇਂ ਤਨਖਾਹ ਕਮਿਸ਼ਨ (8th Pay Commission) ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਉਮੀਦਾਂ ਵਧੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਜਵਾਬ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਖ਼ੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ (Autonomous Bodies) ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਫਿਲਹਾਲ ਅਜਿਹੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਲਈ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਤਾਇਨਾਤੀ (Spouse Posting Policy) ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਯੋਜਨਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਿਹਾ?
ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋ. ਮਨੋਜ ਕੁਮਾਰ ਝਾਅ ਦੇ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਕਾਰਮਿਕ, ਲੋਕ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਪੈਨਸ਼ਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਜਤਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (Jitendra Singh Rajya Sabha reply) ਨੇ ਦੱਸਿਆ:
ਸਰਕਾਰ ਨੇ 30 ਸਤੰਬਰ, 2009 ਦੇ ਅਮਲਾ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿਭਾਗ (DoPT) ਦੇ ਹੁਕਮ ਰਾਹੀਂ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਪਰ ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ।"
ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗੀ ਸਹੂਲਤ!
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਫੰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਖ਼ੁਦਮੁਖਤਿਆਰ (Centrally Funded Autonomous) ਜਾਂ ਵਿਧਾਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ (Legal Entities) ਤੱਕ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਫਿਲਹਾਲ ਕੋਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਕੇਂਦਰੀ ਆਟੋਨੋਮਸ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਆਹੇ ਜੋੜੇ (ਮੁਲਾਜ਼ਮ) ਇਸ ਸਹੂਲਤ ਤੋਂ ਅਜੇ ਵੀ ਵਾਂਝੇ ਰਹਿਣਗੇ।
ਇੰਪਲਾਈਜ਼ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਚੁੱਕੇ ਸਵਾਲ
ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਸ ਜਵਾਬ 'ਤੇ 'ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਐਨ.ਪੀ.ਐਸ. ਇੰਪਲਾਈਜ਼ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ' (All India NPS Employees Federation) ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਡਾ. ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਪਟੇਲ ਨੇ ਤਿੱਖੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ:
"ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮੰਦਭਾਗਾ ਹੈ ਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਆਟੋਨੋਮਸ ਬਾਡੀਜ਼ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਤੱਕ 'ਸਪਾਊਸ ਆਧਾਰ' (ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਹੋਣ ਦੇ ਆਧਾਰ) 'ਤੇ ਇੱਕੋ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਬਦਲੀ (Transfer) ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਇਸ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਦਿਖ ਰਹੀ।"
ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲ ਉਠਾਇਆ ਕਿ ਜਦੋਂ IAS, IPS, DANICS ਅਤੇ DANIPS ਵਰਗੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੇਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ 'ਸਪਾਊਸ ਗਰਾਊਂਡ' 'ਤੇ ਬਦਲੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਕੋ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਟੋਨੋਮਸ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਪੋਸਟਿੰਗ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਆਖਰ ਕੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ।