- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 14 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਵੈਲੇਨਟਾਈਨ ਡੇ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅੱਤਵਾਦ ਦੇ ਜੜ੍ਹੋਂ ਨਾਸ਼ ਦੇ ਨਿਰਣਾਇਕ ਐਲਾਨ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ (ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀ ਆਈਐਸਆਈ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਜੈਸ਼-ਏ-ਮੁਹੰਮਦ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਸਮਝ ਲਿਆ।

ਨਵੀਨ ਨਵਾਜ਼, ਸ੍ਰੀਨਗਰ: ਪੁਲਵਾਮਾ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਹੋਏ ਸੱਤ ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਸੱਤ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ 14 ਫਰਵਰੀ 2019 ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵੈਲੇਨਟਾਈਨ ਡੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸ੍ਰੀਨਗਰ-ਜੰਮੂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੇਸਰ ਦੀਆਂ ਕਿਆਰੀਆਂ ਦੇ ਕੋਲ ਲੇਥਪੋਰਾ ਪੁਲਵਾਮਾ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ 'ਤੇ ਇੱਕ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਦੇ ਨਾਲ ਧੂੰਏਂ ਦਾ ਗੁਬਾਰ ਉੱਠਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਥੇ ਕੇਸਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਹੀਂ, ਸੀਆਰਪੀਐਫ ਦੇ 40 ਵੀਰ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਸੜਦੇ ਮਾਸ ਅਤੇ ਬਾਰੂਦ ਦੀ ਗੰਧ ਸੀ।
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 14 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਵੈਲੇਨਟਾਈਨ ਡੇ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅੱਤਵਾਦ ਦੇ ਜੜ੍ਹੋਂ ਨਾਸ਼ ਦੇ ਨਿਰਣਾਇਕ ਐਲਾਨ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ (ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀ ਆਈਐਸਆਈ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਜੈਸ਼-ਏ-ਮੁਹੰਮਦ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਸਮਝ ਲਿਆ।
ਉੜੀ ਸਰਜੀਕਲ ਸਟ੍ਰਾਈਕ ਨੇ ਜਿਸ ਨਵੇਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਈ ਸੀ, ਉਹ ਬਾਲਾਕੋਟ ਏਅਰਸਟ੍ਰਾਈਕ- ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਬੰਦਰ ਦੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਅੱਗੇ ਵਧ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਲਗਪਗ 48 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਨੇ ਕਿਸੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਕੈਂਪਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਭਾਰਤ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੜ ਕੇ ਸਿਖਾਇਆ ਸਬਕ
ਪੁਲਵਾਮਾ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰਾ ਦੇਸ਼ ਅੱਤਵਾਦ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੀ ਅੱਤਵਾਦ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਤਾਕਤ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦ-ਵੱਖਵਾਦ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਨਿਰਣਾਇਕ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸੁਖਦ ਨਤੀਜਾ ਅੱਜ ਸਾਰੇ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ।
ਧਾਰਾ 370 ਦੀਆਂ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਜੋ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵੱਖਵਾਦੀ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਦਾ 'ਈਕੋਸਿਸਟਮ' (ਪਾਰਿਸਥਿਤਿਕ ਤੰਤਰ) ਲਗਪਗ ਤਬਾਹ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਭਰਤੀ ਆਪਣੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ।
ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਡਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਨਹੀਂ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪਹਿਲਗਾਮ ਹਮਲੇ ਸਮੇਤ ਕਈ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਕਿ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਅਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਡਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅਪਵਾਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ 'ਤੇ ਹੁਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ ਹਮਲੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਗੁਨਾਹਗਾਰ ਅਜ਼ਹਰ ਮਸੂਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕਈ ਸਾਥੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਜ਼ਹਰ ਮਸੂਦ ਦੇ ਭਤੀਜੇ ਉਮਰ ਫਾਰੂਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਇਸਮਾਈਲ ਅਲਵੀ ਸਮੇਤ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਜੈਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਮਾਂਡਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਨੇ 72 ਹੂਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਜੈਸ਼ ਨੂੰ ਹੁਣ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਨਾ ਤਾਂ 'ਓਵਰਗ੍ਰਾਊਂਡ ਵਰਕਰ' ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਾਡਰ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਅੱਤਵਾਦੀ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੈਸ਼ ਖੁਦ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਹੁਣ ਭੇਸ ਬਦਲਵੇਂ (ਛਦਮ) ਸੰਗਠਨਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਜੈਸ਼ ਦੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅੰਜਾਮ
ਪੁਲਵਾਮਾ ਹਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੈਸ਼-ਏ-ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਬੇਸ਼ੱਕ ਪੁਲਵਾਮਾ ਹਮਲੇ ਨੂੰ 2019 ਵਿੱਚ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਦੀ ਤਿਆਰੀ 2017-18 ਵਿੱਚ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਹਮਲੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਕਰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਉਮਰ ਫਾਰੂਕ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਘੁਸਪੈਠ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਜਾ ਕੇ ਆਈਈਡੀ (IED) ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਸੀ।
ਉੱਥੇ ਉਹ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਨਾਟੋ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਵੀ ਲੜਿਆ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸਮਾਈਲ ਅਲਵੀ ਵੀ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਆਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਮਰ ਫਾਰੂਕ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਤਮਘਾਤੀ ਅੱਤਵਾਦੀ ਆਦਿਲ ਡਾਰ ਨੂੰ ਹਮਲੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਲਗਭਗ 200 ਕਿਲੋ ਵਿਸਫੋਟਕ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਲੈਕ ਡੇ ਨਹੀਂ, ਅੱਤਵਾਦ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਪ੍ਰਹਾਰ
ਐਨਆਈਏ (NIA) ਅਨੁਸਾਰ, ਹਮਲਾ 14 ਫਰਵਰੀ 2019 ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਸੀ, ਪਰ ਮੌਸਮ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਦੀ ਜੰਮੂ-ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ 'ਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਵਾਜਾਈ ਬੰਦ ਸੀ। ਜੈਸ਼-ਏ-ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਸਿਰਫ 14 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੁਲਵਾਮਾ ਨੂੰ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਜਗ੍ਹਾ ਦੁਹਰਾਉਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਲਾਕੋਟ ਏਅਰਸਟ੍ਰਾਈਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਤੌਬਾ ਕਰ ਲਈ ਸੀ।
ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਐਡਵੋਕੇਟ ਅਜਾਤ ਜਮਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਪੁਲਵਾਮਾ ਹਮਲੇ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ 14 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ 'ਬਲੈਕ ਡੇ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਸਹੀ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੇ 40 ਵੀਰ ਜਵਾਨ ਇੱਕ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ ਹਨ। ਪਰ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਬਲੈਕ ਡੇ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਵੀਰ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦਾ 'ਸੰਕਲਪ ਦਿਵਸ' ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰੋ ਤਾਂ ਪਾਓਗੇ ਕਿ 14 ਫਰਵਰੀ 2019 ਨੂੰ 40 ਵੀਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਨੇ ਹੀ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ-ਵੱਖਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਜਾਂ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਧਾਰਾ 370 ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਅਤੇ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਜਿਹਾਦੀ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਜੜ੍ਹੋਂ ਨਾਸ਼ ਦੀ ਪਟਕਥਾ ਲਿਖੀ ਹੈ।