ਆਖਿਰ ਆਪਣੇ ‘ਜਿਗਰ ਦੇ ਟੁਕੜੇ’ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲੱਗਣ ਦਿੰਦੀ ਠੰਢ, ਸ਼ਹੀਦ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਬੁੱਤ ਨੂੰ ਮਾਂ ਨੇ ਲਪੇਟਿਆ ਕੰਬਲ; ਭਾਵੁਕ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ Video

ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਆਰਐਸਪੁਰਾ: ਮਾਂ ਤਾਂ ਫਿਰ ਮਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ... ਭਲਾ ਇਸ ਕੜਾਕੇ ਦੀ ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਲਾਡਲੇ ਨੂੰ ਠੰਢ ਕਿਵੇਂ ਲੱਗਣ ਦਿੰਦੀ। ਇਹ ਬਜ਼ੁਰਗ ਮਾਂ ਕਿਵੇਂ ਰਜਾਈ ਲੈ ਕੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੌਂ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲੀ ਅਤੇ ਆਰਐਸਪੁਰਾ ਦੇ ਰਠਾਨਾ ਮੋੜ (ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਚੌਕ) ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹੀਦ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਬੁੱਤ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੀ। ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਥਰੂ ਵਹਿ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਬਲ ਸੀ।

ਮਾਂ ਨੇ ਬੁੱਤ ਨੂੰ ਲਾਡ-ਦੁਲਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕੰਬਲ ਲਪੇਟਿਆ ਅਤੇ ਬੋਲੀ— "ਇਸ ਸਮੇਂ ਇੰਨੀ ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀਟਰ ਲਗਾ ਕੇ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਕਿਵੇਂ ਠੰਢ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹੇਗਾ? ਮਾਂ ਹਾਂ, ਦਿਲ ਕਿਵੇਂ ਮੰਨ ਜਾਵੇ।" ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਯਾਦ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਹੀਦ ਕਦੇ ਮਰਦੇ ਨਹੀਂ। ਮਾਂ ਦੀ ਮਮਤਾ ਅੱਜ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਵਾਂਗ ਅਮਰ ਹੈ।

2016 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਸ਼ਹਾਦਤ

22 ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਨੂੰ ਸਾਂਬਾ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਅਗਲੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚੌਕੀ ‘ਬੋਬੀਆਂ’ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨਾਲ ਲੋਹਾ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਬੀ.ਐਸ.ਐਫ. ਦਾ ਸਿਪਾਹੀ 24 ਸਾਲਾ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਮਾਤ-ਭੂਮੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਿਆਂ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਗੁਰਨਾਮ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਦਿਆਂ ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਬੁੱਤ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਿਪਾਹੀ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਲਈ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਜਸਵੰਤ ਕੌਰ ਅੱਜ ਵੀ ਉਨੀ ਹੀ ਫ਼ਿਕਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿੰਨੀ ਹਰ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਬੁੱਤ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹੀ ਜਸਵੰਤ ਕੌਰ ਨੇ ਬੀਤੇ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਠੰਢ ਬਹੁਤ ਲੱਗਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕੰਬਲ ਲੈਣ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ੌਕ ਸੀ। ਉਹ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਜਾਈ ਕਢਵਾ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਡਿਊਟੀ 'ਤੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ ਉਹ ਘਰ ਫੋਨ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਗਰਮ ਕੱਪੜੇ ਤੇ ਕੰਬਲ ਮੰਗਵਾ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।

ਪਿਤਾ ਬੋਲੇ- ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਖਾਣ ਨੂੰ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ

ਸ਼ਹੀਦ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਚੁੱਪਚਾਪ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਬੁੱਤ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਦੇ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਦਾ ਮਾਣ ਅਤੇ ਟੁੱਟੇ ਦਿਲ ਦਾ ਦਰਦ ਦੋਵੇਂ ਸਾਫ਼ ਝਲਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ਹੀਦ ਦੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਦਰਦ ਵੀ ਨਿਕਲ ਆਇਆ।

ਮਾਂ ਜਸਵੰਤ ਕੌਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਸ ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਬੁੱਤ ਲੱਗਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਾਫ਼ੀ ਛੋਟਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਉੱਥੋਂ ਗੱਡੀ ਗੁਜ਼ਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਮਾਰਕ ਨੂੰ ਠੋਕਰ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਮੇਰਾ ਕਲੇਜਾ ਫਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੌਕ ਵੱਡਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਉੱਥੇ ਹੀ ਪਿਤਾ ਕੁਲਬੀਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਗੁਰਨਾਮ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਕਈ ਵਾਅਦੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਮੇਰੀ ਬੇਟੀ ਨੂੰ ਤਾਂ ਬੀ.ਐਸ.ਐਫ. ਨੇ ਨੌਕਰੀ ਦਿੱਤੀ, ਹੁਣ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਪੰਜ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਅੱਜ ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਨਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਅੱਜ ਖਾਣ ਲਈ ਕੁਝ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਜਪਾ ਵਿਧਾਇਕ ਵਿਕਰਮ ਰੰਧਾਵਾ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਬੁੱਤ ਬਣਵਾ ਕੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

'ਆਵਾਜ਼ ਅੱਜ ਵੀ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ'

ਮਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਵੀ ਉਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ। ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਭਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਅੱਥਰੂਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਖੋਹਣ ਦਾ ਦਰਦ ਕਦੇ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਮਾਣ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦਿੱਤੀ।

ਤੇਰਾ ਸ਼ੇਰ ਨਹੀਂ ਡਰੇਗਾ... ਜਸਵੰਤ ਕੌਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗੁਰਨਾਮ ਨੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਘਰ ਫੋਨ ਕਰਕੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸੁੱਟਿਆ ਹੈ। ਆਪਣਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਉਹ ਬੋਲਦਾ ਸੀ— "ਤੇਰਾ ਸ਼ੇਰ ਨਹੀਂ ਡਰੇਗਾ।" ਉਹ ਕਈ ਵਾਰ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਬੁੱਤ ਬਣਵਾਉਣਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇਖੇਗੀ। ਇਸ ਚੌਕ ਦਾ ਨਾਮ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਚੌਕ ਰੱਖਣਾ। ਮੇਰੀ ਬੰਦੂਕ ਮੇਰੇ ਬੁੱਤ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਮੈਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਰੱਖੜੀ ਵੀ ਬੰਨ੍ਹੇ। ਜਸਵੰਤ ਕੌਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।