Jagran Bharat Education Conclave 2026: 'ਭਾਰਤ ਬਣੇਗਾ ਦੁਨੀਆ ਦਾ AI ਪਾਵਰ ਹਾਊਸ', ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਧਰਮਿੰਦਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਰੋਡਮੈਪ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 'ਦੈਨਿਕ ਜਾਗਰਣ ਭਾਰਤ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਕੌਨਕਲੇਵ' ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਧਰਮਿੰਦਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। 'AI and India' (ਏਆਈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ) 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲਈ ਨੈਸਕਾਮ (Nasscom) ਦੀ ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਬਿਸ਼ਠ, ਐਡਵਰਬ (Addverb) ਦੇ ਕੋ-ਫਾਊਂਡਰ ਬੀਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਟੈਕਨੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਡਾ. ਅਨਿਲ ਸਿੰਘ ਪਰਿਹਾਰ ਵੀ ਇਸ ਕੌਨਕਲੇਵ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੇ।
Posted By Sunita
Publish Date: Fri, 22 May 2026 01:33 PM (IST)
Updated Date: Fri, 22 May 2026 01:37 PM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 'ਦੈਨਿਕ ਜਾਗਰਣ ਭਾਰਤ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਕੌਨਕਲੇਵ' ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਧਰਮਿੰਦਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। 'AI and India' (ਏਆਈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ) 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲਈ ਨੈਸਕਾਮ (Nasscom) ਦੀ ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਬਿਸ਼ਠ, ਐਡਵਰਬ (Addverb) ਦੇ ਕੋ-ਫਾਊਂਡਰ ਬੀਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਟੈਕਨੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਡਾ. ਅਨਿਲ ਸਿੰਘ ਪਰਿਹਾਰ ਵੀ ਇਸ ਕੌਨਕਲੇਵ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੇ।
'ਹਰ ਬੱਚਾ AI ਦਾ ਲਾਭ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ'
ਨੈਸਕਾਮ ਦੀ ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਬਿਸ਼ਠ ਨੇ ਕਹਾ, "ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਬੱਚੇ AI ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਈ ਕੋਰਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਪੇਡ ਇੰਟਰਨਸ਼ਿਪ (Paid Internship) ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਫਾਇਦਾ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਹਰ ਬੱਚਾ ਉਠਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।"
'ਅਸੀਂ AI ਵਾਂਗ ਸੋਚਾਂਗੇ'
ਡਾ. ਅਨਿਲ ਸਿੰਘ ਪਰਿਹਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ AI ਰਾਹੀਂ ਸਮਝਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਇਨੋਵੇਟਿਵ (ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ) ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ AI ਵਾਂਗ ਸੋਚਾਂਗੇ।"
ਏਆਈ (AI) ਨਾਲ ਨੌਕਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਗੀਆਂ
ਪੈਨਲ ਚਰਚਾ ਦੌਰਾਨ ਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, "AI ਕਰਕੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਫੋਨ ਆਇਆ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਵੀ ਲੋਕ ਸੋਚ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਇਸਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਅੱਜ ਉਹ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੰਝ ਹੀ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ AI ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।"
AI - ਭਾਰਤ ਕਿੰਨਾ ਤਿਆਰ ਹੈ?
'AI - ਭਾਰਤ ਕਿੰਨਾ ਤਿਆਰ ਹੈ?' 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਐਡਵਰਬ ਦੇ ਕੋ-ਫਾਊਂਡਰ ਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਗਲੇ 5-10 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਸਮਾਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਬੋਟ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ। ਚਾਹੇ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਾਫ਼-ਸਫ਼ਾਈ ਦਾ ਕੰਮ, ਰੋਬੋਟ ਸਾਡੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣਗੇ।
ਭਾਰਤ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਕੌਨਕਲੇਵ ਵਿੱਚ AI and India 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਬਿਸ਼ਠ, ਬੀਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਡਾ. ਅਨਿਲ ਸਿੰਘ ਪਰਿਹਾਰ
ਭਾਰਤ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਕੌਨਕਲੇਵ ਵਿੱਚ "AI and India, From Potential To Power" 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਗਰਣ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨੀਲੂ ਰੰਜਨ ਦੇ ਨਾਲ ਐਡਵਰਬ ਦੇ ਕੋ-ਫਾਊਂਡਰ ਬੀਰ ਸਿੰਘ, ਸੈਕਟਰ ਸਕਿੱਲਸ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਬਿਸ਼ਠ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਟੈਕਨੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ (HOD) ਡਾ. ਅਨਿਲ ਸਿੰਘ ਪਰਿਹਾਰ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
'ਮੈਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਵੀ ਪੱਖਧਰ ਹਾਂ'
ਭਾਰਤ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਕੌਨਕਲੇਵ ਵਿੱਚ ਧਰਮਿੰਦਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਦੋ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਗਿਆਨ ਵੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਪੱਖਧਰ ਹਾਂ।"
'ਭਾਰਤ ਨੂੰ AI ਪਾਵਰ ਹਾਊਸ ਬਣਨਾ ਹੈ'
ਧਰਮਿੰਦਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਦੁਨੀਆ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਦੇ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ AI ਪਾਵਰ ਹਾਊਸ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।"
'ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਬਾਅ ਨਾ ਪਾਓ'
ਕੇਂਦਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਦੈਨਿਕ ਜਾਗਰਣ ਭਾਰਤ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਕੌਨਕਲੇਵ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਕੋਚਿੰਗ ਵਾਲੇ ਫੈਕਟਰ (ਚੱਕਰ) ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੈਲਫ ਸਟੱਡੀ (ਖ਼ੁਦ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ) 'ਤੇ ਫੋਕਸ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਬਾਅ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।"
'21 ਜੂਨ ਨੂੰ ਨੀਟ (NEET) ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ 100 ਫੀਸਦੀ ਗਲਤੀ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇਗੀ'
ਧਰਮਿੰਦਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੇ ਨੀਟ ਪ੍ਰੀਖਿਆ 'ਤੇ ਬੋਲਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "21 ਜੂਨ ਨੂੰ ਨੀਟ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ 100 ਫੀਸਦੀ ਐਰਰ ਫ੍ਰੀ (ਗਲਤੀ ਰਹਿਤ) ਹੋਵੇਗੀ।"
ਸਿੱਖਿਆ ਮਾਫੀਆ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਹੋਈ ਰੱਦ
ਧਰਮਿੰਦਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੇ NEET-UG 2026 ਪੇਪਰ ਲੀਕ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਸਿੱਖਿਆ ਮਾਫੀਆ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ ਨੀਟ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਰੱਦ ਹੋਈ।"
ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ 'ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਜ਼ੋਰ
ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਬੂਸਟ (ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ) ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ 'ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
'ਸਾਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਨੋਵੇਟਰਸ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ'
ਕੇਂਦਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਨੋਵੇਟਰਸ (ਨਵੇਂ ਆਵਿਸ਼ਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ) ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਪਿਛਲੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧੇ ਹਾਂ।"
ਰੱਟਾ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲੋਂ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ
ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਧਰਮਿੰਦਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਰੱਟਾ ਮਾਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ (ਨਵੀਨਤਾ) ਵੱਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਾ ਹੈ।"
ਪੀਐਮ ਮੋਦੀ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ
ਧਰਮਿੰਦਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ (NEP) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਹੇਠ ਅਸੀਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੇ ਹਾਂ।
ਪੀਐਮ ਮੋਦੀ ਨੇ ਡੀਕੋਲੋਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (ਗੁਲਾਮੀ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ) ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ
ਧਰਮਿੰਦਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੇ ਦੈਨਿਕ ਜਾਗਰਣ ਭਾਰਤ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਕੌਨਕਲੇਵ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸਾਧਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "70 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਡੀਕੋਲੋਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਪੀਐਮ ਮੋਦੀ ਨੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ।"
ਸਰਵਪੱਲੀ ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ, ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ, ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ
ਧਰਮਿੰਦਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਵਪੱਲੀ ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ, ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਸੀ।
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਵਿੱਚ 1000 ਸਾਲ ਦੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਭਾਰਤ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਕੌਨਕਲੇਵ ਵਿੱਚ ਧਰਮਿੰਦਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 1000 ਸਾਲ ਦੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ।"
ਭਾਰਤ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਕੌਨਕਲੇਵ ਪਹੁੰਚੇ ਧਰਮਿੰਦਰ ਪ੍ਰਧਾਨ
ਕੇਂਦਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਧਰਮਿੰਦਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੈਨਿਕ ਜਾਗਰਣ ਭਾਰਤ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਕੌਨਕਲੇਵ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ।