ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ (West Asia) ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਅਸਰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੇ ਦੇਖ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਲੜਾਈ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਵੱਡੇ ਝਟਕੇ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। 'ਸਟਰੇਟ ਆਫ ਹਾਰਮੁਜ਼' (Strait of Hormuz) ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਜਿੱਥੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ (West Asia) ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਅਸਰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੇ ਦੇਖ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਲੜਾਈ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਵੱਡੇ ਝਟਕੇ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। 'ਸਟਰੇਟ ਆਫ ਹਾਰਮੁਜ਼' (Strait of Hormuz) ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਜਿੱਥੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੀਫੂਡ ਐਕਸਪੋਰਟ (ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਨਿਰਯਾਤ) ਨੂੰ ਵੀ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਝਟਕਾ ਲੱਗਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮਾਲ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਲਗਭਗ ਠੱਪ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸੂਤਰਾਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਨਿਰਯਾਤ ਲਗਭਗ ₹2,000-2,500 ਕਰੋੜ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖਾਧ ਨਿਰਯਾਤ ਦਾ ਲਗਭਗ 3-4 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੈ। ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿੱਚ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਕਾਰਨ ਵਪਾਰਕ ਪ੍ਰਵਾਹ ਰੁਕ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਨੇ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ (EU) ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਵਪਾਰਕ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੀਫੂਡ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲੇ ਸਨ। ਪਰ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਾਰਨ:
ਮਾਲ ਢੁਆਈ (Freight) ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਬੋਸਟਨ ਸੀਫੂਡ ਸ਼ੋਅ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਧੱਕਾ ਲੱਗਾ ਹੈ।
ਵੱਡੀਆਂ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਸਵੇਜ਼ ਨਹਿਰ ਵਾਲਾ ਆਮ ਰਸਤਾ ਛੱਡ ਕੇ ਦੂਜਾ ਰਸਤਾ ਲੈਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਬਦਲਵੇਂ ਰਸਤਿਆਂ ਕਾਰਨ:
ਸਮੇਂ ਦੀ ਬਚਤ ਨਹੀਂ: ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੱਕ ਮਾਲ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ।
ਖਰਚਾ ਵਧਿਆ: ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ, ਭਾਰੀ ਬੀਮਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਅਤੇ 'ਵਾਰ-ਰਿਸਕ ਸਰਚਾਰਜ' (War-risk surcharge) ਕਾਰਨ ਨਿਰਯਾਤਕਾਂ 'ਤੇ ਵਿੱਤੀ ਦਬਾਅ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖਾਧ ਨਿਰਯਾਤਕ ਸੰਘ ਦੇ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਐਲੈਕਸ ਕੇ. ਨਿਨਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ:
"ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਲਗਭਗ 90 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਨਿਰਯਾਤ ਠੱਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੀਫੂਡ ਜਲਦੀ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਦੇਰੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਨਿਰਯਾਤਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਪਮੈਂਟ ਰੋਕਣੀ ਜਾਂ ਰੱਦ ਕਰਨੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ।"
ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਝਲਕ: ਸਾਲ 2025 ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਨੂੰ 65,956 ਟਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਉਤਪਾਦ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ₹2,328 ਕਰੋੜ (278 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ) ਸੀ। ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਝੀਂਗੇ (Frozen Shrimp) ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਦੀ ਉੱਚ ਮੰਗ ਕਾਰਨ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਭਾਰਤ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬਾਜ਼ਾਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕੀ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਖੇਤਰ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵਪਾਰਕ ਖੇਤਰਾਂ) 'ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?