ਬਿਰਆਨੀ ਦੀ ਆੜ 'ਚ ਵੱਡਾ ਖੇਡ! ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਨੇ ਕੀਤੀ 70,000 ਕਰੋੜ ਦੀ ਟੈਕਸ ਚੋਰੀ, 5 ਸੂਬਿਆਂ 'ਚ ਮਚੀ ਹਲਚਲ

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੀ ਫੂਡ ਐਂਡ ਬੇਵਰੇਜ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ (IT) ਦੀ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਸ਼ਨ ਯੂਨਿਟ ਨੇ ਬਿਰਆਨੀ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਚੇਨਾਂ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਟੈਕਸ ਚੋਰੀ ਘੁਟਾਲੇ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬਿਲਿੰਗ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਦੇ 60 ਟੈਰਾਬਾਈਟ (TB) ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨਲ ਡੇਟਾ ਦਾ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਹੀ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਤੀਜੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ।

ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2019-20 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਨੇ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 70,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਨੂੰ ਛੁਪਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਛੁਪਾਈ ਗਈ ਆਮਦਨ 'ਤੇ ਹੁਣ ਟੈਕਸ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਜੁਰਮਾਨੇ (Penalties) ਦੀ ਗਣਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਜਾਂਚ ਟੀਮ ਨੇ 1.77 ਲੱਖ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਆਈਡੀ (ID) ਦੇ ਡੇਟਾ ਦੀ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਬਿਗ ਡੇਟਾ ਐਨਾਲਿਸਿਸ (Big Data Analysis), ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਅਤੇ ਜਨਰੇਟਿਵ AI ਟੂਲਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ।

ਇਹ ਬਿਲਿੰਗ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਬਿਲਿੰਗ ਮਾਰਕੀਟ ਦਾ ਲਗਪਗ 10 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹਿੱਸਾ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ। ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 70,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਟੈਕਸ ਚੋਰੀ ਵਿੱਚੋਂ 13,317 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਅਜਿਹੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿੱਲ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡੇਟਾ ਵਿੱਚੋਂ ਡਿਲੀਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।

ਸਿਰਫ਼ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 5,141 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਦੋਵਾਂ ਰਾਜਾਂ ਦੇ 40 ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਦੇ ਨਮੂਨਿਆਂ (Samples) ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ 400 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ।

ਟੈਕਸ ਚੋਰੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇਹ 5 ਸੂਬੇ ਰਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ

ਟੈਕਸ ਚੋਰੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ ਪੰਜ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਕਰਨਾਟਕ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 2,000 ਕਰੋੜ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿੱਚ 1,500 ਕਰੋੜ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ 1,200 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਟੈਕਸ ਚੋਰੀ ਫੜੀ ਗਈ ਹੈ।

ਇੱਕ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੁੱਲ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਲਗਪਗ 27 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹਿੱਸਾ ਦਬਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਈ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਮਾਲਕਾਂ ਨੇ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਰਿਟਰਨ (ITR) ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਵਿਕਰੀ ਘੱਟ ਦਿਖਾਈ, ਪਰ ਉਹ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਵਿੱਚੋਂ ਅਸਲ ਰਿਕਾਰਡ ਮਿਟਾਉਣਾ ਹੀ ਭੁੱਲ ਗਏ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ IT ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸ਼ਿਕੰਜੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ।

ਫਰੌਡ ਕਰਨ ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਤਰੀਕੇ ਆਏ ਸਾਹਮਣੇ

ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਸਥਿਤ ਬਿਲਿੰਗ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਡੇਟਾ ਸੈਂਟਰ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੀ ਡਿਜੀਟਲ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਲੈਬ ਵਿੱਚ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਪੈਟਰਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ:

ਨਕਦ ਬਿੱਲਾਂ ਦੀ ਸਫਾਈ: ਕੈਸ਼ ਇਨਵੌਇਸ (Cash Invoices) ਨੂੰ ਚੁਣ-ਚੁਣ ਕੇ ਡਿਲੀਟ ਕਰਨਾ।

ਬਲਕ ਡਿਲੀਸ਼ਨ: ਖਾਸ ਤਰੀਕਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਬਿਲਿੰਗ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਵਾਰ (Bulk) ਮਿਟਾ ਦੇਣਾ।

ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2019-20 ਤੋਂ 2025-26 ਤੱਕ ਦੇ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 2.43 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਬਿਲਿੰਗ ਦੇ ਡੇਟਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 'ਸੈਂਟਰਲ ਬੋਰਡ ਆਫ ਡਾਇਰੈਕਟ ਟੈਕਸੇਜ਼' (CBDT) ਨੇ ਇਸ ਜਾਂਚ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹੋਰ ਬਿਲਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵੀ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੈਕਐਂਡ (Backend) ਜਾਂਚ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।