ਹੈਂਗਿੰਗ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਤੋਂ ਬਦਰੀਨਾਥ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ, NGT ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਨੋਟਿਸ

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਨੈਸ਼ਨਲ ਗ੍ਰੀਨ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ (NGT) ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀ ਢਲਾਣਾਂ 'ਤੇ ਲਟਕਦੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਖ਼ਤਰੇ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਜਵਾਬ ਮੰਗੇ ਹਨ। ਬੈਂਚ ਨੇ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਖੋਜ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਢਲਾਣਾਂ ਵਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਛੋਟੇ, ਅਸਥਿਰ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਜਾਂ ਖਿਸਕਣ ਨਾਲ ਬਦਰੀਨਾਥ-ਮਾਨਾ ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ, ਮਾਡਲ ਕੀਤੇ ਵਹਾਅ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਮਾਨਾ, ਬਦਰੀਨਾਥ ਅਤੇ ਹਨੂੰਮਾਨ ਚੱਟੀ ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਬਸਤੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਨੈਸ਼ਨਲ ਗ੍ਰੀਨ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ (ਐਨਜੀਟੀ) ਦੇ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਜਸਟਿਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਅਤੇ ਮਾਹਰ ਮੈਂਬਰ ਅਫਰੋਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਇੱਕ ਆਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ, ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਡਿਫੈਂਸ ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਚਾਰ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਅਲਕਨੰਦਾ ਬੇਸਿਨ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਛੋਟੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਗੰਗਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਸਭ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਖੇਤਰ ਬਦਰੀਨਾਥ-ਮਾਨਾ ਸੈਕਟਰ ਹੈ, ਜੋ ਜਾਨ-ਮਾਲ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਇਮੇਜਰੀ, ਉਚਾਈ ਮਾਡਲਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਦੇ ਸਿਮੂਲੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਬਰਫ਼ ਖਿਸਕਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵੀ ਦੂਰੀ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ।

ਬੈਂਚ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਕੇਂਦਰੀ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਲਟਕਦੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਖ਼ਤਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਅਸਥਿਰ ਲਟਕਦੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਅਤੇ ਬਰਫ਼ ਖਿਸਕਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਕਾਰਨ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਿਘਲਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਵੱਡੇ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਚਾਨਕ ਢਹਿਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ।

ਉੱਚੀਆਂ ਅਤੇ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਪਹਾੜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ 'ਤੇ ਛੋਟੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਦੇ ਸੀਮਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਹੇਠਲੇ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਥਿਰ ਪਹਾੜੀ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਹੁਣ ਅਸਥਿਰ ਹਨ।

ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ, ਜੰਗਲਾਤ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਮੰਤਰਾਲੇ, ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੱਛ ਗੰਗਾ ਮਿਸ਼ਨ, ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਵਿਕਾਸ ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਲ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਵਾਦੀ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਵਾਦੀ 6 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਅਗਲੀ ਸੁਣਵਾਈ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਜਵਾਬ ਦਾਇਰ ਕਰਨਗੇ।"