Air Pollution : ਸਰਦੀਆਂ 'ਚ ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਿਆ, ਦਿੱਲੀ ਤੇ ਨੋਇਡਾ ਵੀ ਸਿਖਰ 'ਤੇ
ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ (2025-26) ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਰਿਸਰਚ ਆਨ ਐਨਰਜੀ ਐਂਡ ਕਲੀਨ ਏਅਰ (CREA) ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਇਸ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੋਇਡਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹਨ।
Posted By Sukhjinder
Publish Date: Fri, 06 Mar 2026 09:29 PM (IST)
Updated Date: Fri, 06 Mar 2026 09:32 PM (IST)
ਸਟੇਟ ਬਿਊਰੋ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ (2025-26) ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਰਿਸਰਚ ਆਨ ਐਨਰਜੀ ਐਂਡ ਕਲੀਨ ਏਅਰ (CREA) ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਇਸ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੋਇਡਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹਨ।
ਹਵਾ ਵਿੱਚ "ਜ਼ਹਿਰ"
1 ਅਕਤੂਬਰ, 2025 ਤੋਂ 28 ਫਰਵਰੀ, 2026 ਤੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ (CPCB) ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ CREA ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ 238 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 204 ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਮਾੜੀ ਸੀ।
ਤਿੰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਸ਼ਹਿਰ (ਔਸਤ ਪੀਐਮ 2.5 ਪੱਧਰ)
ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ: 172 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਘਣ ਮੀਟਰ
ਨੋਇਡਾ: 166 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਘਣ ਮੀਟਰ
ਦਿੱਲੀ: 163 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਘਣ ਮੀਟਰ
ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਚਿੰਤਾਜਨਕ
ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਸੀ, ਸਰਦੀਆਂ ਦੌਰਾਨ 18 ਦਿਨ "ਗੰਭੀਰ" ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 87 ਦਿਨ "ਬਹੁਤ ਮਾੜੀ" ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਦਿੱਲੀ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਪੂਰੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਦਿਨ "ਚੰਗੀ" ਹਵਾ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ।
ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ 'ਚ ਮੋਹਰੀ
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ 10 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਸਨ। ਸਿਖਰਲੇ 10 ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰ ਗ੍ਰੇਟਰ ਨੋਇਡਾ, ਬਹਾਦਰਗੜ੍ਹ, ਧਾਰੂਹੇੜਾ, ਗੁੜਗਾਓਂ, ਭਿਵਾੜੀ, ਚਰਖੀ ਦਾਦਰੀ ਅਤੇ ਬਾਗਪਤ ਸਨ।
ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਪੱਧਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰਿਹਾ। ਰਾਜਸਥਾਨ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਹੇਠਾਂ ਰਹੀ।
ਜਿੱਥੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਨੇ ਰਾਹਤ ਦਾ ਸਾਹ ਲਿਆ ਹੈ। ਕਰਨਾਟਕ ਦਾ ਚਾਮਰਾਜਨਗਰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਔਸਤਨ PM2.5 ਪੱਧਰ ਸਿਰਫ਼ 19 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਘਣ ਮੀਟਰ ਸੀ। ਚੋਟੀ ਦੇ 10 ਸਭ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਠ ਇਕੱਲੇ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਹਨ।
NCAP ਦੇ 96 ਵਿੱਚੋਂ 84 ਸ਼ਹਿਰ ਮਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੇ
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਾਫ਼ ਹਵਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (NCAP) ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ 96 ਵਿੱਚੋਂ 84 ਸ਼ਹਿਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।