ਅਖ਼ਬਾਰ ਵੰਡਣ ਵਾਲਾ ਮੁੰਡਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਇਨਸਾਨ? ਪੜ੍ਹੋ ਵਾਲਮਾਰਟ ਦੇ ਸੈਮ ਵਾਲਟਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਕਹਾਣੀ

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ ਸ਼ਾਪਿੰਗ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਡਿਸਕਾਊਂਟ (ਛੋਟ) ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪੈਸੇ ਖ਼ਰਚ ਕਰਨ ਤੋਂ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਰੋਕ ਪਾਉਣਾ ਲਗਭਗ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਖ਼ਰ ਡਿਸਕਾਊਂਟ ਦਾ ਇਹ ਆਈਡੀਆ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਆਇਆ ਹੋਵੇਗਾ?

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਸਵੇਰੇ-ਸਵੇਰੇ ਸਾਈਕਲ 'ਤੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵੰਡਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਸਾਧਾਰਨ ਜਿਹਾ ਲੜਕਾ ਡਿਸਕਾਊਂਟ ਦਾ ਆਈਡੀਆ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ। ਅੱਜ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਇਸੇ ਲੜਕੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਬਾਰੇ ਜਾਣਾਂਗੇ।

ਕਹਾਣੀ ਸੈਮ ਵਾਲਟਨ ਦੀ

ਇਹ ਕਿਸੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ 'ਵਾਲਮਾਰਟ' (Walmart) ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੈਮ ਵਾਲਟਨ ਦੀ ਅਸਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ ਹੈ। ਸੈਮ ਨੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਇਹ ਸਿਖਾਇਆ ਕਿ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਹੋਣ ਲਈ ਮਹਿੰਗੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਸ਼ੋਰੂਮ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਘੱਟ ਮੁਨਾਫ਼ੇ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਾਮਾਨ ਵੇਚਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਇਨਸਾਨ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ

ਸੈਮ ਵਾਲਟਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਆਈ 'ਮਹਾਂਮੰਦੀ' ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਦੌਰ ਦੇਖਿਆ ਸੀ। ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨਾ ਸਿਖਾ ਦਿੱਤਾ। ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਘਰ-ਘਰ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵੰਡਣ ਤੱਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੀਵਨ ਜਿਊਣ ਲਈ ਹਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਸਾਲ 1940 ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ (Economics) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਜੇ.ਸੀ. ਪੈਨੀ' ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਕੇ ਰਿਟੇਲ ਬਿਜ਼ਨੈੱਸ ਦੀਆਂ ਬਾਰੀਕੀਆਂ ਸਿੱਖੀਆਂ।

ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਬਿਜ਼ਨੈੱਸ

ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੈਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕੁਝ ਜਮ੍ਹਾਂ ਪੂੰਜੀ ਅਤੇ ਸਹੁਰੇ ਤੋਂ ਉਧਾਰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਸਟੋਰ ਖਰੀਦਿਆ। ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਛੋਟੇ ਕਸਬਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਵਧੀਆ ਸਾਮਾਨ ਖਰੀਦਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਘੱਟ ਕੀਮਤ 'ਤੇ।

'ਹਰ ਦਿਨ ਘੱਟ ਕੀਮਤ' 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਕੰਮ

2 ਜੁਲਾਈ, 1962 ਨੂੰ ਸੈਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ 'ਵਾਲਮਾਰਟ' ਸਟੋਰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਵਪਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਮਹਾਂਨਗਰਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ, ਸੈਮ ਨੇ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਪਿੱਛੇ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਕਾਰਨ ਸਨ:

ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਦੀ ਛੁੱਟੀ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਦਲਾਲਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਸਿੱਧਾ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਤੋਂ ਥੋਕ ਵਿੱਚ ਸਾਮਾਨ ਖਰੀਦਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਸਸਤਾ ਮਾਲ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਕਰੀ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਤਰ ਸੀ 'ਹਰ ਦਿਨ ਘੱਟ ਕੀਮਤ' (Everyday Low Prices)। ਯਾਨੀ ਕਿ ਮਾਲ ਸਸਤਾ ਖਰੀਦੋ ਅਤੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਡਿਸਕਾਊਂਟ ਦਿਓ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਾਹਕ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਵਧੀਆ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟੇਸ਼ਨ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਮਾਨ ਨੂੰ ਸਟੋਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਸਿਸਟਮ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਡਿਲੀਵਰੀ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਆਵੇ।

ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ 'ਪਾਰਟਨਰ'

ਸੈਮ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਟਾਫ਼ ਨੂੰ 'ਕਰਮਚਾਰੀ' ਕਹਿਣ ਦੀ ਬਜਾਏ 'ਐਸੋਸੀਏਟਸ' ਜਾਂ 'ਪਾਰਟਨਰ' ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਫ਼ਾਇਦੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਟਾਫ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕ ਦਿਲ ਲਗਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਨੋਟ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਜ਼ਮੀਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਡਿਸਕਾਊਂਟ ਰਿਟੇਲਿੰਗ ਦੇ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਘਰ-ਘਰ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਘੱਟ ਮੁਨਾਫ਼ੇ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਾਮਾਨ ਵੇਚ ਕੇ ਵੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।