AC ਦੀ ਠੰਡ 'ਚ ਵੀ ਚਾਦਰ ਦੀ ਲੋੜ ਕਿਉਂ? 3 ਪੁਆਇੰਟਾਂ 'ਚ ਮਾਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਸਮਝੋ ਸਰੀਰ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਤੇ ਨੀਂਦ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਸਬੰਧ
ਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਮੌਸਮ ਹੋਵੇ, ਪਾਰਾ 40 ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਪਾਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਕਮਰੇ ਦਾ ਪੱਖਾ ਜਾਂ AC ਪੂਰੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪਤਲੀ ਜਿਹੀ ਚਾਦਰ ਜਾਂ ਕੰਬਲ ਨਾ ਲੈ ਲੈਣ।
Publish Date: Tue, 17 Mar 2026 03:04 PM (IST)
Updated Date: Tue, 17 Mar 2026 03:05 PM (IST)

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਮੌਸਮ ਹੋਵੇ, ਪਾਰਾ 40 ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਪਾਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਕਮਰੇ ਦਾ ਪੱਖਾ ਜਾਂ AC ਪੂਰੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪਤਲੀ ਜਿਹੀ ਚਾਦਰ ਜਾਂ ਕੰਬਲ ਨਾ ਲੈ ਲੈਣ।
ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਸਮਝ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਬਾਹਰ ਇੰਨੀ ਗਰਮੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਚਾਦਰ ਓੜੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ? ਕੀ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਆਦਤ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਡੂੰਘਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਕਾਰਨ ਹੈ? ਆਓ ਇਸ ਬਾਰੇ ਡਾ. ਅਸਤਿਕ ਜੋਸ਼ੀ (ਚਾਈਲਡ ਐਂਡ ਐਡੋਲਸੈਂਟ ਐਂਡ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਸਾਈਕੈਟ੍ਰਿਸਟ, ਫੋਰਟਿਸ ਹਸਪਤਾਲ, ਸ਼ਾਲੀਮਾਰ ਬਾਗ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ) ਤੋਂ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ।
1. ਮਾਨਸਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਕੂਨ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ
ਬਿਨਾਂ ਚਾਦਰ ਜਾਂ ਕੰਬਲ ਦੇ ਸੌਣਾ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਚਾਦਰ ਓੜਨ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਅਹਿਸਾਸ ਸਾਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਚਾਦਰ ਦਾ ਹਲਕਾ ਦਬਾਅ ਇੱਕ 'ਕੰਫਰਟ ਆਬਜੈਕਟ' (Comfort Object) ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਰੀਲੈਕਸ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਬਿਲਕੁਲ ਉਵੇਂ ਹੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਗਲੇ ਲੱਗਣ 'ਤੇ ਸਕੂਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਚਾਦਰ ਦਾ ਇਹ ਹਲਕਾ ਸਪਰਸ਼ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਚਾਦਰ ਦੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਬਿਸਤਰੇ 'ਤੇ ਬੇਚੈਨੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
2. ਬਚਪਨ ਦੀ ਆਦਤ ਅਤੇ ਸਲੀਪ ਸਿਗਨਲ
ਸਾਡੀ ਨੀਂਦ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਸਬੰਧ ਸਾਡੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਅਤੇ ਕੰਡੀਸ਼ਨਿੰਗ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਚਾਦਰ ਓੜ ਕੇ ਸੌਣ ਦੀ ਆਦਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸੌਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਡੇ 'ਸਲੀਪ ਰੁਟੀਨ' ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਚਾਦਰ ਓੜਦੇ ਹਾਂ, ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਦਿਨ ਭਰ ਦੀ ਭੱਜ-ਦੌੜ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮੇਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਪਤਲੀ ਚਾਦਰ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ (Wind down) ਹੋਣ ਦਾ ਸਿਗਨਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3. ਤਾਪਮਾਨ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਨੀਂਦ
ਭਾਵੇਂ ਸਾਨੂੰ ਲੱਗੇ ਕਿ ਚਾਦਰ ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੌਂਦੇ ਸਮੇਂ ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਥੋੜ੍ਹਾ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਤਲੀ ਚਾਦਰ ਪਸੀਨੇ ਨੂੰ ਸੋਖਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੱਖੇ ਜਾਂ AC ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਹਵਾ ਤੋਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਠੰਡਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਸੌਂਦੇ ਸਮੇਂ ਚਾਦਰ ਦੀ ਲੋੜ ਸਿਰਫ਼ ਗਰਮੀ ਜਾਂ ਸਰਦੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਸਾਡੇ ਸਕੂਨ, ਰੁਟੀਨ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਰੀਆ ਹੈ।