- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
PCOS ਤੇ ਜਿੱਦੀ ਮੋਟਾਪਾ : ਸਿਰਫ਼ 'ਘੱਟ ਖਾਣ' ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ ਗੱਲ? ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਇੰਸੁਲਿਨ ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਦਾ ਸੱਚ
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਹੈਲਦੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਸਰਤ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭਾਰ ਘੱਟ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ? ਜੇਕਰ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਕੱਲੇ ਨਹੀਂ ਹੋ। ਅਪੋਲੋ ਮਲਟੀਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਹਸਪਤਾਲ (ਕੋਲਕਾਤਾ) ਦੇ ਇਸਤਰੀ ਰੋਗ ਮਾਹਿਰ ਅਤੇ FOGSI ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਡਾ. ਭਾਸਕਰ ਪਾਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੌਲੀਸਿਸਟਿਕ ਓਵਰੀ ਸਿੰਡਰੋਮ (PCOS) ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਆਮ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ।
Posted By Sunita
Publish Date: Fri, 06 Mar 2026 10:32 AM (IST)
Updated Date: Fri, 06 Mar 2026 10:35 AM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਹੈਲਦੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਸਰਤ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭਾਰ ਘੱਟ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ? ਜੇਕਰ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਕੱਲੇ ਨਹੀਂ ਹੋ। ਅਪੋਲੋ ਮਲਟੀਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਹਸਪਤਾਲ (ਕੋਲਕਾਤਾ) ਦੇ ਇਸਤਰੀ ਰੋਗ ਮਾਹਿਰ ਅਤੇ FOGSI ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਡਾ. ਭਾਸਕਰ ਪਾਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੌਲੀਸਿਸਟਿਕ ਓਵਰੀ ਸਿੰਡਰੋਮ (PCOS) ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਆਮ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ।
ਖੋਜ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ PCOS ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਲਗਭਗ 40 ਤੋਂ 80 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਔਰਤਾਂ ਮੋਟਾਪੇ ਜਾਂ ਵਧੇ ਹੋਏ ਭਾਰ ਨਾਲ ਜੂਝਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜ਼ਿੱਦੀ ਅਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਲੱਛਣ ਹੈ।
ਭਾਰ ਘਟਾਉਣਾ ਕਿਉਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਇੱਕ ਹਾਰੀ ਹੋਈ ਜੰਗ?
ਆਮ ਮੋਟਾਪੇ ਦੇ ਉਲਟ, PCOS ਵਿੱਚ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਭਾਰ ਸਧਾਰਨ ਡਾਈਟ ਅਤੇ ਕਸਰਤ ਨਾਲ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜਦੋਂ ਔਰਤਾਂ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਦਿਖਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਕਸਰ ਖੁਦ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਮੰਨਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸ਼ਕਤੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਕਮੀ ਹੈ ਪਰ ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਨਿੱਜੀ ਅਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹਾਰਮੋਨਲ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ 'ਇੰਸੁਲਿਨ ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਸ' (Insulin Resistance) ਫੈਟ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਸੁਸਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਭਾਰ ਘੱਟ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਰੀਰਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਚੱਕਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਭਾਰ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ 'ਪਤਲੇ ਹੋਣ' ਦਾ ਜੋ ਦਬਾਅ ਹੈ, ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਹੀਣ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਤਣਾਅ: ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਖੋਹਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਥਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਮੋਸ਼ਨਲ ਈਟਿੰਗ: ਕਈ ਵਾਰ ਤਣਾਅ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਔਰਤਾਂ ਖਾਣ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਛਤਾਵਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਖਾਣਾ ਹੋਰ ਵੀ ਘੱਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਡਰ: ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣੇ ਭਾਰ, ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਅਤੇ ਮਾਹਵਾਰੀ ਚੱਕਰ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਾ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਘਬਰਾਹਟ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਮਾਜਿਕ ਲੱਛਣ ਅਤੇ ਇਕੱਲਾਪਨ
ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ, PCOS ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੋਟਾਪੇ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਗਲਤ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮੰਗੇ "ਘੱਟ ਖਾਓ" ਜਾਂ "ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਸਰਤ ਕਰੋ" ਵਰਗੀਆਂ ਸਲਾਹਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ ਕਿ ਇਸ ਮੋਟਾਪੇ ਦਾ ਅਸਲੀ ਕਾਰਨ ਹਾਰਮੋਨਸ ਹਨ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ-ਜੁਲਣਾ ਘੱਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਕੱਲੇਪਣ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਜ਼ਰੀਆ ਬਦਲਣ ਦੀ ਲੋੜ
PCOS ਵਿੱਚ ਵੇਟ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸਖ਼ਤ ਡਾਈਟ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਕੇਵਲ 'ਵੇਟ ਮਸ਼ੀਨ' ਦੇ ਨੰਬਰਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਅਜਿਹੇ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਅਤੇ ਸੰਪੂਰਨ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।
ਸਿਰਫ਼ ਪਤਲਾ ਹੋਣਾ ਹੀ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ
PCOS ਦੇ ਸਫਲ ਇਲਾਜ ਲਈ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਸਲੀ ਟੀਚਾ ਕੇਵਲ ਪਤਲਾ ਹੋਣਾ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰਨਾ, ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਸੁਧਾਰਨਾ, ਮਾਹਵਾਰੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਨਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਮਾਹਿਰ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਮਝਣਗੇ, ਉਦੋਂ ਹੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸਲਾਹ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸੱਚੀ ਹਮਦਰਦੀ ਅਤੇ ਸਹੀ ਸਹਿਯੋਗ ਮਿਲ ਸਕੇਗਾ।