- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਗਰਮੀਆਂ ’ਚ ਕਿਉਂ ਵਧਦੇ ਹਨ ਕਿਡਨੀ ਸਟੋਨ ਦੇ ਕੇਸ? ਬਚਣ ਲਈ 7 ਅਪਣਾਓ ਇਹ 7 ਜ਼ਰੂਰੀ ਉਪਾਅ
ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਯੂਰਿਨ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਐਸਿਡਿਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਥੈਲੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਰਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪਿਸ਼ਾਬ ਵਿੱਚ ਜਲਣ, ਖੂਨ ਆਉਣਾ ਅਤੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Mon, 20 Apr 2026 10:59 AM (IST)
Updated Date: Mon, 20 Apr 2026 11:04 AM (IST)
ਜਾਗਰਣ ਸੰਵਾਦਦਾਤਾ, ਪਟਨਾ। ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਯੂਰਿਨ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਐਸਿਡਿਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਥੈਲੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਰਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪਿਸ਼ਾਬ ਵਿੱਚ ਜਲਣ, ਖੂਨ ਆਉਣਾ ਅਤੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਨੁਗ੍ਰਹਿ ਨਾਰਾਇਣ ਮਗਧ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਮੂਤਰ ਰੋਗ ਮਾਹਿਰ ਡਾ. ਗੌਰਵ ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੇ ਜਾਗਰਣ ਸਮੂਹ ਦੇ 'ਹੈਲੋ ਜਾਗਰਣ' ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਗਾੜ੍ਹਾਪਣ ਵਧਣ ਨਾਲ ਗੁਰਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੰਦੇ ਪਦਾਰਥ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਪੱਥਰੀ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਨਲੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਨੁਕਸਾਨ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਆਕਸਾਲੇਟ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਡਨੀ ਸਟੋਨ (ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਪੱਥਰੀ) ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੱਥਰੀ ਦੀ ਬਣਤਰ ਨੁਕੀਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਡਨੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਨਲੀ ਤੱਕ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਨਾਲ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ, ਬੁਖਾਰ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਆਉਣ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਡਾ. ਮਿਸ਼ਰਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪ੍ਰੀਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਯੁਕਤ ਜੰਕ ਫੂਡ, ਪੈਕਟਬੰਦ ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਬੋਨੇਟਿਡ ਡ੍ਰਿੰਕਸ ਦਾ ਸੇਵਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਸ਼ਾਬ ਵਿੱਚ ਜਲਣ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਿਸ਼ਾਬ ਆਉਣਾ, ਖੂਨ ਆਉਣਾ, ਪੇਟ ਤੇ ਕਮਰ ਦਰਦ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ 5-6 ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਿਡਨੀ ਸਟੋਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ 42 ਤੋਂ 50 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਨ।
ਸਵਾਲ-ਜਵਾਬ ਰਾਹੀਂ ਸਮਝੋ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਹੱਲ
ਸਵਾਲ: ਪਿਸ਼ਾਬ ਵਿੱਚ ਜਲਣ, ਪੇਟ-ਕਮਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਜਵਾਬ: ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ, ਬੈਕਟੀਰੀਅਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਜਾਂ ਕਿਡਨੀ ਸਟੋਨ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਲੋੜੀਂਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਓ, ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਜੰਕ ਫੂਡ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ 1-2 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਯੂਰਿਨ ਕਲਚਰ ਅਤੇ ਅਲਟਰਾਸਾਊਂਡ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਓ।
ਸਵਾਲ: ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਜ਼ੋਰ ਲਗਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ?
ਜਵਾਬ: ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਨਲੀ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਜਾਂ ਸਰਜਰੀ ਦੌਰਾਨ ਕੈਥੀਟਰ (ਨਲਕੀ) ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਗਾਏ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਲਟਰਾਸਾਊਂਡ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ 'ਤੇ ਸਿਸਟੋਸਕੋਪੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ 'ਕੀਗਲ ਐਕਸਰਸਾਈਜ਼' ਕਰਨ ਨਾਲ ਲਾਭ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਵਾਲ: ਰਾਤ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਿਸ਼ਾਬ ਆਉਣਾ?
ਜਵਾਬ: ਉਮਰ ਵਧਣ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਸਟੇਟ ਵਧਣ ਜਾਂ ਬਲੈਡਰ (ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਥੈਲੀ) ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਲੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਣੀ ਘੱਟ ਪੀਓ, ਚਾਹ-ਕੌਫੀ ਤੋਂ ਬਚੋ ਅਤੇ ਹਲਕਾ ਭੋਜਨ ਕਰੋ। ਜੇ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣੀ ਰਹੇ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਓ।
ਸਵਾਲ: ਪਿਸ਼ਾਬ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ?
ਜਵਾਬ: ਇਹ ਬਲੈਡਰ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਘੱਟ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੀਗਲ ਐਕਸਰਸਾਈਜ਼ ਕਰੋ, ਭਾਰ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਕੈਫੀਨ (ਚਾਹ/ਕੌਫੀ) ਦਾ ਸੇਵਨ ਘੱਟ ਕਰੋ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਛਾਣੋ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ
• ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਿਆਸ ਲੱਗਣਾ
• ਗੂੜ੍ਹਾ ਪੀਲਾ ਅਤੇ ਬਦਬੂਦਾਰ ਪਿਸ਼ਾਬ
• ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਚੱਕਰ ਆਉਣਾ ਅਤੇ ਸਿਰਦਰਦ
• ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਗਲਾ ਸੁੱਕਣਾ
• ਗੰਭੀਰ ਸਥਿਤੀ ’ਚ ਪਿਸ਼ਾਬ ਘੱਟ ਜਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਣਾ
ਬਚਾਅ ਦੇ ਉਪਾਅ
• ਦਿਨ ਵਿੱਚ 3–4 ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਪੀਓ
• ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਦੇ ਸਮੇਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਰੱਖੋ
• ਖੀਰਾ, ਤਰਬੂਜ ਅਤੇ ਨਿੰਬੂ ਵਰਗੇ ਫਲਾਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰੋ।
• ਜੰਕ ਫੂਡ ਅਤੇ ਕੋਲਡ ਡ੍ਰਿੰਕਸ ਤੋਂ ਬਚੋ
• ਪਿਸ਼ਾਬ ਰੋਕ ਕੇ ਨਾ ਰੱਖੋ
• ਜੇਕਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੀਨਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਲੂਣ ਦੀ ਕਮੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ORS ਪੀਓ।
• ਬੀਪੀ ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ