ਵਿਆਹ ਦੀ ਸਹੀ ਉਮਰ ਕੀ ਹੈ: ਪਾਰਟਨਰ ਵੱਡਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੀ ਫਰਕ ਪਵੇਗਾ? ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਨੇ ਦੱਸੀ ਹਕੀਕਤ
ਵਿਆਹ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੋਚਾਂ, ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੜਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਖੂਬਸੂਰਤ ਮਿਲਣ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਵਿਚਕਾਰ ਉਮਰ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਫਰਕ ਸਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਤੀ ਦਾ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਪਤਨੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੀ ਇਸ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤੇ 'ਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ?
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Tue, 17 Mar 2026 12:12 PM (IST)
Updated Date: Tue, 17 Mar 2026 12:16 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਵਿਆਹ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੋਚਾਂ, ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੜਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਖੂਬਸੂਰਤ ਮਿਲਣ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਵਿਚਕਾਰ ਉਮਰ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਫਰਕ ਸਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਤੀ ਦਾ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਪਤਨੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੀ ਇਸ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤੇ 'ਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ?
ਆਓ, ਆਕਾਸ਼ ਹੈਲਥ ਕੇਅਰ ਦੀ ਮਨੋਰੋਗ ਮਾਹਿਰ (ਐਸੋਸੀਏਟ ਕੰਸਲਟੈਂਟ- ਸਾਈਕਿਆਟਰੀ) ਡਾ. ਪਵਿੱਤਰਾ ਸ਼ੰਕਰ ਤੋਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ।
ਉਮਰ ਦੇ ਫ਼ਰਕ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਮਾਨਸਿਕ ਪਰਿਪੱਕਤਾ
ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਨਾਲੋਂ 3 ਤੋਂ 7 ਸਾਲ ਵੱਡਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੱਖ ਤਰਕ ਇਹ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਥਿਰ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹੋਣਾ ਬਿਹਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅੱਜ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੋਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਅਜਿਹੇ ਅਣਗਿਣਤ ਸਫਲ ਵਿਆਹ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਮਰ ਦਾ ਅੰਤਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲੋਂ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੈ। ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਦੇ ਫ਼ਰਕ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਨਸਿਕ ਪਰਿਪੱਕਤਾ, ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸਮਝ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਟੀਚੇ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹੋਣਾ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ?
ਪਹਿਲਾਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਸੀ ਕਿ ਪਤਨੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿਗੜ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਸਮਾਜ ਇਸ ਸੋਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਮਰ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਪਾਰਟਨਰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ, ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਵਿਗਿਆਨ?
ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਜ਼ਰੀਏ ਅਤੇ ਕੁਝ ਖੋਜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਕਰ ਉਮਰ ਦਾ ਅੰਤਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ 10 ਸਾਲ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ) ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਊਰਜਾ ਦਾ ਪੱਧਰ, ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਤਰਜੀਹਾਂ ਦਾ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰਾ ਹੋਣਾ ਹੈ।
ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਸਫ਼ਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵੀ ਮੰਨਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਿਹਤ ਲਈ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਹੈ। ਮਜ਼ਬੂਤ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਲਗਾਅ, ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਟਿਕਾਊ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾ. ਪਵਿੱਤਰਾ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਰਾਏ
ਡਾ. ਪਵਿੱਤਰਾ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ:
"ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਦਾ ਫਰਕ ਉਨਾ ਮਾਇਨੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਜਿੰਨੀ ਤੁਹਾਡੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਾਥੀ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮਿਲ ਕੇ ਫੈਸਲੇ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਮਰ ਦਾ ਫਰਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।"
ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਜੋੜਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਤਣਾਅ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਮਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਫਰਕ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਜੋੜੇ ਬੇਹੱਦ ਸੰਤੁਲਿਤ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੇ ਅਸਲੀ ਆਧਾਰ
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਬੰਦਿਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਜਾ ਕੇ ਸਫਲ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ 5 ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ:
ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਪਰਿਪੱਕਤਾ: ਆਪਣੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲਣਾ।
ਆਪਸੀ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਭਰੋਸਾ: ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੀਂਹ ਹੈ।
ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲਬਾਤ : ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਡਰ ਜਾਂ ਝਿਜਕ ਦੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਣੀ।
ਟੀਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਲਮੇਲ: ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਹੋਣਾ।
ਨਿੱਜੀ ਸਪੇਸ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ: ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਨਾ।