ਚੋਰੀ ਫੜਨ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਖ਼ਾਸ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਬਣਿਆ ਸੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ CCTV; ਬੇਹੱਦ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ ਕਹਾਣੀ
ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵਾਲਟਰ ਬਰਚ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕੈਮਰਿਆਂ ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਪੈਡ ਦੇ 'ਬਲਾਸਟ ਜ਼ੋਨ' ਦੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਟੀਲ ਅਤੇ ਕੰਕਰੀਟ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਫਿੱਟ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਕੈਮਰੇ ਕੇਬਲ ਰਾਹੀਂ ਦੂਰ ਬਣੇ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬੰਕਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ।
Posted By alisha
Publish Date: Sat, 28 Feb 2026 01:09 PM (IST)
Updated Date: Sat, 28 Feb 2026 01:15 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਹਰ ਗਲੀ-ਮੋੜ ਅਤੇ ਦੁਕਾਨ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸੀ.ਸੀ.ਟੀ.ਵੀ. ਕੈਮਰੇ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਾਲ 1942 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਾਢ
ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਸੀ.ਸੀ.ਟੀ.ਵੀ. ਸਿਸਟਮ ਜਰਮਨੀ ਦੇ 'ਪੀਨੇਮੁੰਡੇ' ਫੌਜੀ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜਰਮਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵਾਲਟਰ ਬਰਚ (Walter Bruch) ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਹੀ ਇਸ ਖ਼ਾਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 'ਤੇ ਕੰਮ ਹੋਇਆ ਸੀ।
'ਬਲਾਸਟ ਜ਼ੋਨ' ਤੋਂ ਆਇਆ ਸੀ ਵਿਚਾਰ
ਦਰਅਸਲ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਰਮਨੀ ਆਪਣੇ 'V-2' ਰੌਕਟ ਦਾ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀ ਗਾਈਡਡ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਸੀ। ਰੌਕਟ ਦੀ ਟੈਸਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਭਿਆਨਕ ਧਮਾਕਾ ਹੋਣ ਦਾ ਡਰ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਤਕਨੀਕ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਰੌਕਟ ਲਾਂਚ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰ ਸਕਣ।
ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਬਣਿਆ 'ਲਾਈਫ-ਸੇਵਰ'
ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵਾਲਟਰ ਬਰਚ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕੈਮਰਿਆਂ ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਪੈਡ ਦੇ 'ਬਲਾਸਟ ਜ਼ੋਨ' ਦੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਟੀਲ ਅਤੇ ਕੰਕਰੀਟ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਫਿੱਟ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਕੈਮਰੇ ਕੇਬਲ ਰਾਹੀਂ ਦੂਰ ਬਣੇ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬੰਕਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਸ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਵਿਗਿਆਨੀ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਜੋਖਮ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਬਿਨਾਂ ਰੌਕਟ ਲਾਂਚ ਦੀਆਂ ਲਾਈਵ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੇਖਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਰਹੇ।
ਕਿਉਂ ਪਿਆ 'ਸੀ.ਸੀ.ਟੀ.ਵੀ.' ਨਾਮ
ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪੂਰਾ ਸਿਸਟਮ ਤਾਰਾਂ (Cables) ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ 'ਬੰਦ ਨੈੱਟਵਰਕ' 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਜਨਤਕ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ 'ਕਲੋਜ਼ਡ ਸਰਕਟ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ' (Closed Circuit Television - CCTV) ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।