ਬੱਚੇ ਹਨ ਤਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੈਤਾਨੀ ਵੀ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਗਲਤੀਆਂ ਵੀ। ਅਕਸਰ ਜਦੋਂ ਬੱਚੇ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਗਲਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ, ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਚੀਕਣਾ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਾਂਟਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਵਾਕਈ ਡਾਂਟਣ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਸੁਧਰਦੇ ਹਨ?

ਗੁੱਸਾ ਥੁੱਕੋ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ
ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਭੜਕਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਡੂੰਘਾ ਸਾਹ ਲਓ ਅਤੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰੋ। ਬੱਚਿਆਂ ਕੋਲ ਆਪਣੀ ਹਰ ਹਰਕਤ ਦਾ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਮਾਸੂਮ ਜਿਹਾ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛੋ, "ਬੇਟਾ, ਤੁਸੀਂ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ?" ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਰਹੇ ਹੋ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਪਰ ਭਰੋਸਾ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਸਜ਼ਾ ਨਾ ਦਿਓ, ਸਗੋਂ ਗਲਤੀ ਦਾ ਅਸਰ ਸਮਝਾਓ
ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਕੀ ਨਤੀਜਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫਰਜ਼ ਕਰੋ ਬੱਚੇ ਨੇ ਖੇਡਦੇ-ਖੇਡਦੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਗਿਲਾਸ ਡੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਥੱਪੜ ਮਾਰਨ ਜਾਂ ਡਾਂਟਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਹੋ, "ਓਹ! ਪਾਣੀ ਡੁੱਲ੍ਹ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਕੋਈ ਫਿਸਲ ਕੇ ਡਿੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਚਲੋ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।" ਇਸ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਗਲਤੀ ਸੁਧਾਰਨੀ ਸਿੱਖਦਾ ਹੈ।
'ਨਾ' ਕਹਿਣ ਦਾ ਸਮਾਰਟ ਤਰੀਕਾ ਅਪਣਾਓ
ਸਾਰਾ ਦਿਨ "ਇਹ ਨਾ ਕਰੋ", "ਉੱਥੇ ਨਾ ਜਾਓ" ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਚਿੜਚਿੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹੀ ਕੰਮ ਚੋਰੀ-ਛਿਪੇ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਨ੍ਹਾ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਮਾਰਟ ਬਣਾਓ। ਜੇਕਰ ਬੱਚਾ ਕੰਧ 'ਤੇ ਕ੍ਰੇਯੋਨ (ਮੋਮੀ ਰੰਗ) ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ 'ਤੇ ਚੀਕਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕਹੋ, "ਅਰੇ ਵਾਹ! ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਡਰਾਇੰਗ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਚਲੋ ਇਸ ਨਵੀਂ ਕਾਪੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾ ਕੇ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ।" ਇਸ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦਾ ਧਿਆਨ ਵੀ ਵੰਡਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਗੱਲ ਵੀ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗੀ।
ਖੁਦ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਉਦਾਹਰਨ ਬਣੋ
ਇੱਕ ਗੱਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਰੱਖੋ—ਬੱਚੇ ਸਾਡੇ ਬੋਲੇ ਹੋਏ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਾਡੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਮੰਨੇ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ 'ਤੇ 'ਸੌਰੀ' ਮੰਗਣੀ ਸਿੱਖਣੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਜਦੋਂ ਬੱਚੇ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਮੀ-ਪਾਪਾ ਵੀ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਮੰਨ ਕੇ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੀ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਮੰਨਣਾ ਇੱਕ ਆਮ ਗੱਲ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਕੋਈ ਰੇਸ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਫ਼ਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਬਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜ਼ਿੱਦੀ ਤੋਂ ਜ਼ਿੱਦੀ ਬੱਚੇ ਦਾ ਦਿਲ ਜਿੱਤ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਡਾਂਟਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾ ਕੇ ਸਹੀ ਗੱਲ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਿਓ। ਯਕੀਨ ਮੰਨੋ, ਬਦਲਾਅ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖੁਦ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇਗਾ।