ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ 'ਚ ਹੈ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਕਮੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ 6 ਲੱਛਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹੋ ਸਾਵਧਾਨ; ਡਾਇਟ 'ਚ ਕਰੋ ਇਹ ਬਦਲਾਅ
ਜੇਕਰ ਗੱਲ ਭਾਰਤੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟਸ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਅਕਸਰ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ (Vegetarian) ਖੁਰਾਕ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ।
Posted By Sunita
Publish Date: Tue, 14 Apr 2026 11:14 AM (IST)
Updated Date: Tue, 14 Apr 2026 11:28 AM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਜੇਕਰ ਗੱਲ ਭਾਰਤੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟਸ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਅਕਸਰ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ (Vegetarian) ਖੁਰਾਕ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ।
ਕਾਰਡੀਓਲੋਜਿਸਟ ਡਾ. ਆਲੋਕ ਚੋਪੜਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦਿਨ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਾਲ ਖਾਣਾ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਪਾਸੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣੀਏ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਿੰਨੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣੀਏ?
ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਇਮਿਊਨਿਟੀ, ਹਾਰਮੋਨਸ, ਵਾਲਾਂ, ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਲਈ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ:
ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਹੁੰ ਅਤੇ ਝੜਦੇ ਵਾਲ: ਇਹ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣ ਹੈ। ਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਨਹੁੰਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਲਗਾਤਾਰ ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ: ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਪੇਟ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਭਰਿਆ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਖਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬਿਮਾਰ ਪੈਣਾ: ਸਾਡੇ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ (ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ) ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਚਿੜਚਿੜਾਪਨ ਅਤੇ ਫੋਕਸ ਵਿੱਚ ਕਮੀ: ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਨਿਊਰੋਟ੍ਰਾਂਸਮੀਟਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੂਡ ਸਵਿੰਗਜ਼ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਥਕਾਵਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ: ਐਮੀਨੋ ਐਸਿਡ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾਲ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਘਟਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਜਾਂ ਫ੍ਰੈਕਚਰ: ਜਦੋਂ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਤਾਂ ਫ੍ਰੈਕਚਰ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਭਾਰ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਭਾਰ 'ਤੇ 0.8 ਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਡਾ. ਚੋਪੜਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ 40 ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਆਪਣੇ ਭਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ 'ਤੇ 1 ਤੋਂ 1.2 ਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਭਾਰ 60 ਕਿਲੋ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿਨ ਭਰ ਵਿੱਚ 60 ਤੋਂ 75 ਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਦਿਨ ਦੇ ਤਿੰਨੋਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਵੰਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਸਪਲੀਮੈਂਟਸ ਸਿਰਫ਼ ਜਿਮ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਹਨ?
ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਭੁਲੇਖਾ (Myth) ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਸ਼ੇਕ ਜਾਂ ਸਪਲੀਮੈਂਟਸ ਕੇਵਲ ਬੌਡੀ ਬਿਲਡਰਾਂ ਜਾਂ ਅਥਲੀਟਾਂ ਲਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੱਚ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਲੋੜ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।