- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਮਾਂ ਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਬਣਨਾ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ, ਪਰ ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਰ ਆਦਤ ਅਪਣਾਉਣੀ ਸਹੀ ਹੈ? ਸਾਈਕੋਲੋਜਿਸਟ ਨੇ ਕਿਹਾ- 'ਨਹੀਂ'
ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਵੱਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਕਸਰ ਸਾਨੂੰ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ- 'ਤੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਵਰਗੀ ਹੈਂ!' ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੋਲਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ, ਘਰ ਸੰਭਾਲਣ ਦਾ ਸਲੀਕਾ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਡਟ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਾਡੇ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਂ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਗੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗਾ ਬਣਨਾ ਸਾਡੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Thu, 04 Jun 2026 11:54 AM (IST)
Updated Date: Thu, 04 Jun 2026 11:56 AM (IST)
ਲਾਈਫ਼ਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਵੱਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਕਸਰ ਸਾਨੂੰ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ- 'ਤੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਵਰਗੀ ਹੈਂ!' ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੋਲਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ, ਘਰ ਸੰਭਾਲਣ ਦਾ ਸਲੀਕਾ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਡਟ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਾਡੇ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਂ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਗੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗਾ ਬਣਨਾ ਸਾਡੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਤਿਆਗ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਦੀ ਜਿਉਂਦੀ-ਜਾਗਦੀ ਮਿਸਾਲ
ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਾਂਵਾਂ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਕੰਮ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿਚਕਾਰ ਬਿਹਤਰੀਨ ਤਾਲਮੇਲ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੇ ਸਰੀਰਕ ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਹੱਸਦੇ-ਹੱਸਦੇ ਸਹਾਰਿਆ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦੀ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਂਵਾਂ ਦੇ ਇਸ ਸਮਰਪਣ ਅਤੇ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੇਖਦੀ ਹੈ।
ਕੁਝ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਆਦਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਬਦਲਣਾ ਹੈ ਜ਼ਰੂਰੀ
ਦਿੱਲੀ ਦੇ PSRI ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਕੰਸਲਟੈਂਟ ਸਾਈਕੋਲੋਜਿਸਟ ਅਰਪਿਤਾ ਕੋਹਲੀ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਹਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਅਜਹੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਵੀ ਚਲੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਬਦਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਮਾਨਸਿਕ, ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਪੀੜ੍ਹੀ-ਦਰ-ਪੀੜ੍ਹੀ ਚੱਲੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨਾ ਹੋਵੇਗਾ:
ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਆਖ਼ਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ: ਮਾਂ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਲਾਂਭੇ ਰੱਖਿਆ। ਹਰ ਗੱਲ ਨੂੰ ਚੁੱਪਚਾਪ ਸਹਿ ਲੈਣਾ, ਆਪਣੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ "ਸਭ ਠੀਕ ਹੈ" ਦਾ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਨਾ—ਇਹ ਅਜਿਹੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਹਨ ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਨੂੰ 'ਮਜ਼ਬੂਤੀ' ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼: ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ-ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਕਈ ਵਾਰ ਮਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਹੀ ਪਿੱਛੇ ਛੁੱਟ ਗਈ। ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਹੁਣ ਇਸ ਸੋਚ ਨੂੰ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ 'ਸੈਲਫ-ਕੇਅਰ', ਆਪਣੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਇੱਛਾਵਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਹੱਦਾਂ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ ਰੱਖਣਾ: ਕਈ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੋਚ ਪੀੜ੍ਹੀ-ਦਰ-ਪੀੜ੍ਹੀ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ "ਰੋਣਾ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੈ" ਜਾਂ "ਆਪਣੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ 'ਤੇ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰੋ।" ਇਸ ਸੋਚ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣਾ ਸਿੱਖ ਲਿਆ ਪਰ ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਰੱਖਣਾ, ਲੋੜ ਪੈਣ 'ਤੇ ਮਦਦ ਮੰਗਣੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਇਮਾਨਦਾਰ ਹੋਣਾ—ਇਹ ਸਭ ਸਾਡੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਬਦਲਾਅ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਇਹ ਮਤਲਬ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੀ ਮਿਹਨਤ, ਪਰਿਵਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਅਟੁੱਟ ਸਮਰਪਣ, ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਜਜ਼ਬਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਰਸੁਆਰਥ ਪਿਆਰ ਅੱਜ ਵੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਹੈ।
ਹਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਊਣ ਲਈ ਕੁਝ ਪੁਰਾਣੇ ਪੈਟਰਨਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਹੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਵਰਗਾ ਬਣਨ ਦਾ ਅਸਲੀ ਅਰਥ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਹੀ ਮਤਲਬ ਹੈ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਚੰਗਿਆਈਆਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਜੋ ਸਾਡੀ ਤਰੱਕੀ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਹਨ। ਇਹੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਖੂਬਸੂਰਤ ਵਿਕਾਸ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡਿਆਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਬਦਲਾਅ ਵੀ।