ਕੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਸੱਟ ਲੱਗਣ 'ਤੇ ਟੈਟਨਸ ਦਾ ਟੀਕਾ ਲਗਵਾਉਣਾ ਵਾਕਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ? ਜਾਣੋ ਡਾਕਟਰ ਦਾ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਜਵਾਬ
ਡਾਕਟਰ ਅਨੁਸਾਰ ਜੇਕਰ ਬੱਚੇ ਦਾ ਟੀਕਾਕਰਨ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤਾਂ ਹਰ ਵਾਰ ਸੱਟ ਲੱਗਣ 'ਤੇ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ DPT (ਡਿਪਥੀਰੀਆ, ਪਰਟੂਸਿਸ ਅਤੇ ਟੈਟਨਸ) ਦਾ ਟੀਕਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Publish Date: Sat, 10 Jan 2026 04:01 PM (IST)
Updated Date: Sat, 10 Jan 2026 04:09 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ,ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਅਕਸਰ ਘਰ ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਸਾਨੂੰ ਜਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲੋਹੇ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਸੱਟ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖਿਆਲ 'ਟੈਟਨਸ ਦੇ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ' ਦਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕੀ ਹਰ ਛੋਟੀ-ਮੋਟੀ ਸੱਟ 'ਤੇ ਇਹ ਟੀਕਾ ਲਗਵਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ? ਡਾ. ਦੀਪਾ ਅਗਰਵਾਲ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਈ ਅਹਿਮ ਤੱਥ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਟੀਕਾਕਰਨ ਦਾ ਸ਼ਡਿਊਲ
ਡਾਕਟਰ ਅਨੁਸਾਰ ਜੇਕਰ ਬੱਚੇ ਦਾ ਟੀਕਾਕਰਨ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤਾਂ ਹਰ ਵਾਰ ਸੱਟ ਲੱਗਣ 'ਤੇ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ DPT (ਡਿਪਥੀਰੀਆ, ਪਰਟੂਸਿਸ ਅਤੇ ਟੈਟਨਸ) ਦਾ ਟੀਕਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਟੀਕਾ: 1.5 ਤੋਂ 3.5 ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ।
ਬੂਸਟਰ ਡੋਜ਼: 1.5 ਸਾਲ, 5 ਸਾਲ, 10 ਸਾਲ ਅਤੇ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬੂਸਟਰ ਲੱਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਤਾਂ 6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸੱਟ ਲੱਗਣ 'ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਟੀਕੇ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ।
ਵੱਡਿਆਂ 'ਚ ਫੈਲਿਆ ਭੁਲੇਖਾ: ਕੀ 6 ਮਹੀਨੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਸਰ?
ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਭੁਲੇਖਾ ਹੈ ਕਿ ਟੈਟਨਸ ਦੇ ਟੀਕੇ ਦਾ ਅਸਰ ਸਿਰਫ਼ 6 ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹਕੀਕਤ: ਇੱਕ ਵਾਰ ਟੈਟਨਸ ਦਾ ਟੀਕਾ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਦਾ ਅਸਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 10 ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਮੂਲੀ ਸੱਟ: ਜੇਕਰ ਸੱਟ ਛੋਟੀ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਰ 10 ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਗੰਭੀਰ ਸੱਟ: ਸਿਰਫ਼ ਵੱਡੇ ਐਕਸੀਡੈਂਟ ਜਾਂ ਅਜਿਹੀ ਸੱਟ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਗ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਬ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ 5 ਸਾਲ ਦੇ ਵਕਫ਼ੇ 'ਤੇ ਟੀਕਾ ਲਗਵਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸੱਟ ਲੱਗਣ 'ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਕੀ ਕਰੀਏ
ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ ਪਿੱਛੇ ਭੱਜਣ ਨਾਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਜ਼ਖ਼ਮ ਦੀ ਸਫਾਈ: ਸੱਟ ਲੱਗਦੇ ਹੀ ਜ਼ਖ਼ਮ ਨੂੰ ਵਗਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋਵੋ ਤਾਂ ਜੋ ਗੰਦਗੀ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਐਂਟੀਸੈਪਟਿਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ: ਸਫਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਐਂਟੀਸੈਪਟਿਕ ਕਰੀਮ ਜਾਂ ਲੋਸ਼ਨ ਲਗਾਓ।