ਬਾਰ-ਬਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸਿਰਦਰਦ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਹੈ ਜਾਂ ਬ੍ਰੇਨ ਟਿਊਮਰ ਦਾ ਸੰਕੇਤ? ਇੰਝ ਪਛਾਣੋ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਫਰਕ
ਸਿਰਦਰਦ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ (Migraine) ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਲੱਛਣ ਹੈ। ਇਹੀ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਕਸਰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਿਰਦਰਦ ਨੂੰ ਲੋਕ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਹ ਬ੍ਰੇਨ ਟਿਊਮਰ (Brain Tumor) ਦਾ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੀ ਹਾਂ, ਦੋਵਾਂ ਹੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਸਿਰਦਰਦ, ਉਲਟੀ, ਰੌਸ਼ਨੀ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਅਤੇ ਧੁੰਦਲਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
Publish Date: Mon, 08 Jun 2026 10:51 AM (IST)
Updated Date: Mon, 08 Jun 2026 10:53 AM (IST)

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਸਿਰਦਰਦ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ (Migraine) ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਲੱਛਣ ਹੈ। ਇਹੀ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਕਸਰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਿਰਦਰਦ ਨੂੰ ਲੋਕ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਹ ਬ੍ਰੇਨ ਟਿਊਮਰ (Brain Tumor) ਦਾ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੀ ਹਾਂ, ਦੋਵਾਂ ਹੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਸਿਰਦਰਦ, ਉਲਟੀ, ਰੌਸ਼ਨੀ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਅਤੇ ਧੁੰਦਲਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਆਓ ਇਸ 'ਵਰਲਡ ਬ੍ਰੇਨ ਟਿਊਮਰ ਡੇਅ' (World Brain Tumor Day) 'ਤੇ ਡਾ. ਬਿਪਲਬ ਦਾਸ (ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਨਿਊਰੋਲੋਜਿਸਟ ਐਂਡ ਇੰਟਰਵੈਂਸ਼ਨਲ ਨਿਊਰੋਰੇਡੀਓਲੋਜੀ, ਬਤਰਾ ਹਸਪਤਾਲ) ਤੋਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰੇਨ ਟਿਊਮਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਫਰਕ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਮਿਲ ਸਕੇ।
ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ
ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਦਾ ਸਿਰਦਰਦ ਅਕਸਰ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਦਾ ਅਟੈਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਿਰਦਰਦ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਝ 'ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਔਰਾ' ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਟੇਢੀਆਂ-ਮੇਢੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਾ, ਕੁਝ ਦੇਰ ਲਈ ਅੰਨ੍ਹਾਪਣ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚਮਕਦਾਰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦਿਖਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪਛਾਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਦੌਰਾ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਇਸ ਦੇ ਲੱਛਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਬਿਲਕੁਲ ਬਿਹਤਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰੇਨ ਟਿਊਮਰ
ਬ੍ਰੇਨ ਟਿਊਮਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸਿਰਦਰਦ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਹੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਜਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਇਹ ਦਰਦ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਟਿਊਮਰ ਦਾ ਸਿਰਦਰਦ ਅਕਸਰ ਖੰਘਣ ਵੇਲੇ, ਅੱਗੇ ਝੁਕਣ ਵੇਲੇ ਜਾਂ ਸਵੇਰੇ ਸੋ ਕੇ ਉੱਠਣ ਦੇ ਵਕਤ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬ੍ਰੇਨ ਟਿਊਮਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨਿਊਰੋਲੌਜੀਕਲ ਬਦਲਾਅ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ— ਹੱਥ ਜਾਂ ਪੈਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ, ਸਰੀਰ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ, ਅਚਾਨਕ ਦੌਰੇ ਪੈਣਾ, ਬੋਲਣ ਜਾਂ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ, ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਘੱਟ ਜਾਣਾ।
ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਕਦੋਂ ਹੈ ਜ਼ਰੂਰੀ?
"ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਿਰਦਰਦ ਬ੍ਰੇਨ ਟਿਊਮਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਇਸ ਲਈ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਸਿਰਦਰਦ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀ ਹੈ ਜਾਂ ਸਿਰਦਰਦ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਖ਼ਾਸਕਰ ਜੇਕਰ ਸਿਰਦਰਦ ਦੇ ਨਾਲ ਉੱਪਰ ਦੱਸੇ ਗਏ ਲੱਛਣ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣਾ ਬੀਮਾਰੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਟੇਜ ਵਿੱਚ ਫੜਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।"