ਮਧੂਮੱਖੀ ਕੱਟ ਲਵੇ ਤਾਂ ਕਿਵੇਂ ਕੱਢੀਏ ਡੰਗ ਤੇ ਕਦੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦੇਰੀ ਕੀਤਿਆਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਹਸਪਤਾਲ? ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਜਾਣੋ ਜਵਾਬ
ਜਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਹੋ ਸਕੇ ਡੰਗ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢੋ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਹੁੰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਸਖ਼ਤ ਚੀਜ਼ (ਜਿਵੇਂ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ) ਨਾਲ ਖੁਰਚ ਕੇ ਕੱਢੋ। ਡੰਗ ਨੂੰ ਉਂਗਲਾਂ ਨਾਲ ਦਬਾ ਕੇ ਜਾਂ ਚਿਮਟੀ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ ਨਾ ਖਿੱਚੋ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਬਾਕੀ ਬਚਿਆ ਜ਼ਹਿਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Posted By alisha
Publish Date: Tue, 17 Mar 2026 12:11 PM (IST)
Updated Date: Tue, 17 Mar 2026 12:23 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਕਿਸੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਚੱਲਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਅਚਾਨਕ ਮਧੂਮੱਖੀ ਦਾ ਕੱਟਣਾ ਇੱਕ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਿਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਜਾਨਲੇਵਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡਾ. ਸੁਧੀਰ ਕੁਮਾਰ (MD, DM) ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਧੂਮੱਖੀ ਕੱਟਣ 'ਤੇ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਜਦੋਂ ਮਧੂਮੱਖੀ ਡੰਗ ਮਾਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਚਮੜੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਜ਼ਹਿਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤੇਜ਼ ਚੁਭਨ ਅਤੇ ਅਚਾਨਕ ਦਰਦ।
ਕੱਟਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਲਾਲੀ ਅਤੇ ਸੋਜ।
ਹਲਕੀ ਖੁਜਲੀ ਜਾਂ ਜਲਣ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ।
ਡੰਗ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਚਿੱਟਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਾ।
ਡੰਗ ਲੱਗਣ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਕੀ ਕਰੀਏ
ਮਧੂਮੱਖੀ ਦੇ ਕੱਟਣ 'ਤੇ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਨ੍ਹਾਂ 5 ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੋ।
ਉਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਜਾਓ: ਮਧੂਮੱਖੀ ਡੰਗ ਮਾਰਨ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਖਾਸ ਗੰਧ ਛੱਡਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੋਰ ਮਧੂਮੱਖੀਆਂ ਵੀ ਉੱਥੇ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਡੰਗ ਕੱਢੋ: ਜਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਹੋ ਸਕੇ ਡੰਗ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢੋ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਹੁੰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਸਖ਼ਤ ਚੀਜ਼ (ਜਿਵੇਂ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ) ਨਾਲ ਖੁਰਚ ਕੇ ਕੱਢੋ। ਡੰਗ ਨੂੰ ਉਂਗਲਾਂ ਨਾਲ ਦਬਾ ਕੇ ਜਾਂ ਚਿਮਟੀ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ ਨਾ ਖਿੱਚੋ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਬਾਕੀ ਬਚਿਆ ਜ਼ਹਿਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਫਾਈ: ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਸਾਬਣ ਅਤੇ ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋਵੋ।
ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਸਿਕਾਈ: ਸੋਜ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਪੈਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
ਦਵਾਈ: ਜੇਕਰ ਦਰਦ ਜਾਂ ਖੁਜਲੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਐਂਟੀ-ਹਿਸਟਾਮਾਈਨ ਜਾਂ ਪੇਨ ਕਿਲਰ ਲਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮੈਡੀਕਲ ਐਮਰਜੈਂਸੀ (Medical Emergency) ਕਦੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਧੂਮੱਖੀ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਐਲਰਜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ (Anaphylaxis) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੱਟਣ ਦੇ ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਹ ਲੱਛਣ ਦਿਖਣ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਹਸਪਤਾਲ ਜਾਓ।
ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਜਾਂ ਘਰਘਰਾਹਟ।
ਚਿਹਰੇ, ਹੋਠਾਂ, ਜੀਭ ਜਾਂ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਸੋਜ।
ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਧੱਫੜ ਜਾਂ ਖੁਜਲੀ ਹੋਣਾ।
ਚੱਕਰ ਆਉਣਾ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਣਾ।
ਜੀਅ ਕੱਚਾ ਹੋਣਾ, ਉਲਟੀ ਜਾਂ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ।
ਇੱਕ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡੰਗ ਹੋਣ 'ਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀ
ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ 'ਤੇ ਮਧੂਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਾਲਗਾਂ ਨੂੰ 10 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ 5 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡੰਗ ਲੱਗਣ 'ਤੇ ਜਾਂ ਜੇਕਰ ਡੰਗ ਮੂੰਹ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਗਲੇ ਜਾਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲੱਗਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।