ਦਿਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਪਰ ਜਾਨ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀ : ਜਾਣੋ ਭਾਰਤੀ ਮਰਦ ਵਿਆਹ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਕਿਉਂ ਕੰਬਦੇ ਹਨ
ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਕਾਰਕ ਨਿੱਜੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਗੁਆਉਣ ਦਾ ਡਰ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਬਦਲ ਜਾਵੇਗੀ
Publish Date: Thu, 12 Feb 2026 10:40 AM (IST)
Updated Date: Thu, 12 Feb 2026 10:48 AM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਅੱਜ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵੀ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਮਰਦ, ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਤੋਂ ਝਿਜਕਦੇ ਹਨ - ਵਿਆਹ ਜਾਂ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦਾ ਵਾਅਦਾ। ਇਹ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਕੀ ਉਹ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਜਾਂ ਕੀ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਡੂੰਘੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਨ ਹਨ? ਇਹ ਜਾਣਨ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਡਾ. ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਮਨਚੰਦਾ (ਐਸੋਸੀਏਟ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਮਨੋਰੋਗ, ਏਸ਼ੀਅਨ ਹਸਪਤਾਲ) ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਮਾਹਰ ਦਾ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ।
ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਸਮਾਜ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਜਾਂ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਦੋ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਮੇਲ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਰਹਿਣਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਉਮੀਦਾਂ ਦਾ ਬੋਝ ਵੀ ਚੁੱਕਣਾ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਪਤੀ ਦੀ ਦੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਜਿਕ ਦਬਾਅ ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ 'ਤੇ ਖਰਾ ਉਤਰ ਸਕਣਗੇ।
ਵਿੱਤੀ ਚਿੰਤਾ
ਪ੍ਰਤੀਬੱਧਤਾ ਦੇ ਡਰ ਦਾ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਥਿਰ ਨਾ ਹੋਣ ਦਾ ਡਰ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਵਿੱਤੀ ਥੰਮ੍ਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਰਦ ਅਕਸਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਡਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਧੇ ਹੋਏ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਸਕਣਗੇ। ਇਸ ਡਰ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਚਨਬੱਧ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਆਜ਼ਾਦੀ ਗੁਆਉਣ ਦਾ ਡਰ
ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਕਾਰਕ ਨਿੱਜੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਗੁਆਉਣ ਦਾ ਡਰ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਬਦਲ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣਗੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਹ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ, ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣਾ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣਗੇ। ਗਲਤ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਦਾ ਇਹ ਡਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ।
ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਡਰ
ਪ੍ਰਤੀਬੱਧਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਮਰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਅਕਸਰ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਜਾਂ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਟੁੱਟਣ ਦਾ ਡਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਸਫਲਤਾ ਦਾ ਇਹ ਡਰ ਇੰਨਾ ਡੂੰਘਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿਣ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦਾ ਡਰ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਲਈ ਪਿਆਰ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਅਸੁਰੱਖਿਆ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਵਿੱਤੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਹੋਣ ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਾ ਬੋਝ, ਇਹ ਕਾਰਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਦ੍ਰਿੜ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋ ਵਾਰ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।