ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਮੂੰਹ 'ਚ ਵੀ ਹਨ ਇਹ 9 ਬਦਲਾਅ? ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਭਾਰੀ, ਤੁਰੰਤ ਮਿਲੋ ਡੈਂਟਿਸਟ ਨੂੰ!
ਅੱਜ 20 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਓਰਲ ਹੈਲਥ ਡੇਅ 2026 (World Oral Health Day 2026) ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਸਾਡਾ ਮੂੰਹ ਸਾਡੇ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦਾ 'ਸ਼ੀਸ਼ਾ' ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
Posted By Sunita
Publish Date: Fri, 20 Mar 2026 10:22 AM (IST)
Updated Date: Fri, 20 Mar 2026 10:24 AM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਅੱਜ 20 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਓਰਲ ਹੈਲਥ ਡੇਅ 2026 (World Oral Health Day 2026) ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਸਾਡਾ ਮੂੰਹ ਸਾਡੇ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦਾ 'ਸ਼ੀਸ਼ਾ' ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਮੈਕਸ ਮਲਟੀ ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਸੈਂਟਰ, ਨੋਇਡਾ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਐੱਚ.ਓ.ਡੀ. (ਮੈਕਸੀਲੋਫੇਸ਼ੀਅਲ ਸਰਜਰੀ ਅਤੇ ਇਮਪਲਾਂਟੋਲੋਜੀ) ਡਾ. ਕੇਸ਼ਵ ਨੈਥਾਨੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਈ ਵਾਰ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਡੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਕੈਂਸਰ, ਸਾਹ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਦੰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਅਕਸਰ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹੀ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੰਬਾਕੂ ਦਾ ਸੇਵਨ, ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਿੱਠਾ ਖਾਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਹੀ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਇਲਾਜ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਬਲਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
9 ਲੱਛਣ ਦਿਖਦੇ ਹੀ ਜਾਓ ਡੈਂਟਿਸਟ ਕੋਲ (Dental Health Warning Signs)
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਜਾਂ ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਕੋਈ ਵੀ ਸਮੱਸਿਆ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡੈਂਟਿਸਟ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ:
ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਛਾਲੇ ਜਾਂ ਨਾ ਭਰਨ ਵਾਲੇ ਜ਼ਖਮ: ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਲਾਲ ਜਾਂ ਚਿੱਟਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਜਾਂ ਛਾਲਾ ਹੈ ਜੋ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਲਓ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਡੂੰਘੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਜਾਂ ਓਰਲ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਲਗਾਤਾਰ ਸੋਜ ਜਾਂ ਗੰਢ: ਮਸੂੜਿਆਂ, ਜਬਾੜੇ ਜਾਂ ਗਲੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਆਉਣਾ 'ਐਬਸੈਸ' (Abscess) ਦਾ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਇਹ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਖੂਨ ਜਾਂ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪੱਕੇ ਦੰਦਾਂ ਦਾ ਹਿੱਲਣਾ: ਬਾਲਗਾਂ ਦੇ ਦੰਦ ਹਿੱਲਣੇ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੇ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਸੂੜਿਆਂ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ, ਕਿਸੇ ਸੱਟ ਜਾਂ ਓਸਟੀਓਪੋਰੋਸਿਸ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਸੂੜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਖੂਨ ਆਉਣਾ: ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਬੁਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਵਕਤ ਮਸੂੜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਖੂਨ ਆਉਣਾ ਮਸੂੜਿਆਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ (ਜਿੰਜੀਵਾਈਟਿਸ ਜਾਂ ਪੇਰੀਓਡੋਂਟਾਈਟਿਸ) ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਲੱਛਣ ਹੈ।
ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਝਣਝਣਾਹਟ: ਜ਼ਿਆਦਾ ਠੰਢਾ, ਗਰਮ ਜਾਂ ਮਿੱਠਾ ਖਾਣ 'ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਝਣਝਣਾਹਟ ਹੋਣਾ ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਉੱਪਰੀ ਪਰਤ ਘਿਸ ਗਈ ਹੈ, ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਵਿਟੀ ਹੈ ਜਾਂ ਦੰਦ ਕਰੈਕ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਲਗਾਤਾਰ ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ: ਜੇਕਰ ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਦਰਦ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸੜਨ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਲੋੜ ਹੈ।
ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਦਾ ਖਰਾਬ ਸੁਆਦ: ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਬਦਬੂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਸੁਆਦ ਅਜੀਬ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਸੂੜਿਆਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਜਾਂ ਕੈਵਿਟੀ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜਬਾੜੇ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਜਾਂ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਣਾ: ਜਬਾੜਾ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਦਰਦ ਹੋਣਾ ਜਾਂ 'ਕੱਟ-ਕੱਟ' ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਣਾ ਟੀ.ਐਮ.ਜੇ (TMJ) ਡਿਸਆਰਡਰ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮੂੰਹ ਦਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁੱਕਣਾ: ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮੂੰਹ ਸੁੱਕਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਮਸੂੜਿਆਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਕੈਵਿਟੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਦਵਾਈ ਦੇ ਸਾਈਡ ਇਫੈਕਟ ਜਾਂ ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਓਰਲ ਹੈਲਥ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਉਪਾਅ
ਓਰਲ ਹੈਲਥ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨ ਹੈ:
ਸਹੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ: ਆਪਣੀ ਡਾਈਟ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਘੱਟ ਕਰੋ। ਤਾਜ਼ੇ ਫਲ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਾਓ ਅਤੇ ਦਿਨ ਭਰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਰਹੋ।
ਤੰਬਾਕੂ ਤੋਂ ਦੂਰੀ: ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੰਬਾਕੂ ਜਾਂ ਸੁਪਾਰੀ ਚਬਾਉਣ ਦੀ ਆਦਤ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਦਿਓ।
ਸ਼ਰਾਬ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼: ਸ਼ਰਾਬ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾਓ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਧਿਆਨ: ਖੇਡਕੁੱਦ ਦੌਰਾਨ ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਸੱਟ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਮਾਊਥਗਾਰਡ ਜਾਂ ਹੈਲਮੇਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
ਬੁਰਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ: ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਫਲੋਰਾਈਡ ਵਾਲੇ ਟੂਥਪੇਸਟ ਨਾਲ ਬੁਰਸ਼ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋ।