ਸਾਵਧਾਨ! ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਬਿਮਾਰ ਜਾਂ ਭੁੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਸਿੱਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ 'ਰੇਅਰ ਡਿਜ਼ੀਜ਼' ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕੇਤ

1. ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਜਾਂ ਸਿੱਖੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਭੁੱਲ ਜਾਣਾ

• ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ: ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਦੇ ਹੋਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬੈਠਣਾ, ਮੁਸਕਰਾਉਣਾ, ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕੱਢਣਾ ਜਾਂ ਚੱਲਣਾ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਨਹੀਂ ਸਿੱਖ ਰਿਹਾ।

• ਸਿੱਖੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਭੁੱਲਣਾ: ਜੇ ਬੱਚਾ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖੇ ਹੋਏ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਵੇ (ਜਿਵੇਂ ਬੋਲਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣਾ ਜਾਂ ਚੱਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਗੁਆ ਲੈਣਾ)। ਇਹ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਜਾਂ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਗੰਭੀਰ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

2. ਦੌਰੇ ਪੈਣਾ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅਸਾਧਾਰਨ ਹਰਕਤ

ਜੇਕਰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਲਗਾਤਾਰ ਦੌਰੇ ਪੈ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਸਰੀਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਢਿੱਲਾ ਪੈ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੇ ਚੱਲਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਬਦਲਾਅ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੀਬ ਹਰਕਤ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ।

3. ਸਰੀਰਕ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਅਸਾਧਾਰਨ ਤਰੀਕਾ

• ਬੱਚੇ ਦੇ ਸਿਰ ਦਾ ਆਕਾਰ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੋਣਾ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਕੱਦ ਦਾ ਛੋਟਾ ਰਹਿ ਜਾਣਾ।

• ਫੇਲੀਅਰ ਟੂ ਥਰਾਈਵ: ਚੰਗੀ ਖੁਰਾਕ ਮਿਲਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬੱਚੇ ਦੇ ਭਾਰ ਅਤੇ ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਨਾ ਹੋਣਾ।

• ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਰ ਵਧਣਾ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਸਿੰਡਰੋਮ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

4. ਚਿਹਰੇ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਅਸਾਧਾਰਨਤਾਵਾਂ

• ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਬਣਤਰ (ਜਿਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੂਰੀ, ਛੋਟਾ ਮੂੰਹ, ਵੱਡੀ ਜੀਭ ਜਾਂ ਪਲਕਾਂ ਝਪਕਣ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲੈਣਾ)।

• ਹੱਥਾਂ-ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਅਸਾਧਾਰਨ ਹੋਣੀ।

• ਚਾਰਜ ਸਿੰਡਰੋਮ: ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸ, ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਕੰਨਾਂ ਦੀ ਅਸਾਧਾਰਨਤਾ ਦਾ ਇੱਕਠੇ ਹੋਣਾ।

5. ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੋਣਾ

ਜੇਕਰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗੰਭੀਰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ (ਜਿਵੇਂ ਕੰਨ ਦੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ, ਨਿਮੋਨੀਆ, ਸੈਪਸਿਸ ਜਾਂ ਫੰਗਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ), ਤਾਂ ਇਹ ਬੱਚੇ ਦੀ ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ (Immunity) ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

6. ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਈ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ

• ਬੱਚੇ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗੰਢ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ, ਚਮੜੀ ਜਾਂ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਪੀਲਾ ਪੈਣਾ।

• ਦੌੜਨ ਜਾਂ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ, ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਪੀਂਦੇ ਸਮੇਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ। ਇਹ ਲਿਵਰ ਜਾਂ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

• ਪੈਰਾਂ, ਚਿਹਰੇ ਜਾਂ ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਸੋਜ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਾ।

7. ਮੈਡੀਕਲ ਟੈਸਟ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਅਸਾਧਾਰਨ ਆਉਣਾ

ਜੇਕਰ ਬੱਚੇ ਦੀ ਲੈਬ ਰਿਪੋਰਟ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਖਰਾਬ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਵਧਣਾ ਜਾਂ ਖੂਨ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਕਮੀ ਹੋਣਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਿਸੇ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

8. ਫੈਮਿਲੀ ਹਿਸਟਰੀ (ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ)

• ਜੇਕਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਲੱਛਣ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹੋਣ ਜਾਂ ਕੋਈ ਜੈਨੇਟਿਕ ਬਿਮਾਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ।

• ਨੇੜਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਹੋਣ 'ਤੇ ਬੱਚੇ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਮਾਪੇ ਕੀ ਕਰਨ?

ਡਾ. ਪ੍ਰੀਤੀ ਆਨੰਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖ਼ਤਰਾ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਹੀ ਬੱਚੇ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਲੱਛਣ ਇੱਕਠੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਦੇਰ ਨਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਬਾਲ ਰੋਗ ਮਾਹਿਰ (Pediatrician) ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸੇ ਨਿਊਰੋਲੋਜਿਸਟ ਜਾਂ ਜੈਨੇਟਿਕ ਮਾਹਿਰ ਕੋਲ ਭੇਜ ਸਕਦੇ ਹਨ।