- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਤੇਜ਼ ਧੁੱਪ ਤੋਂ ਪਰਤਣ ਮਗਰੋਂ ਸਿਰਦਰਦ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 'ਮੌਸਮ ਦਾ ਅਸਰ' ਨਾ ਸਮਝੋ, ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਗੰਭੀਰ ਸੰਕੇਤ
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋ ਜੋ ਤੇਜ਼ ਧੁੱਪ ਤੋਂ ਘਰ ਪਰਤ ਕੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਿਰਦਰਦ ਜਾਂ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 'ਮੌਸਮ ਦਾ ਅਸਰ' ਮੰਨ ਕੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ? 'ਅਰੇ, ਇੰਨੀ ਤੇਜ਼ ਧੁੱਪ ਹੈ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਥਕਾਵਟ ਤਾਂ ਹੋਵੇਗੀ ਹੀ!' -ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਸੋਚਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਜ਼ਰਾ ਰੁਕੋ।
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Sat, 06 Jun 2026 01:02 PM (IST)
Updated Date: Sat, 06 Jun 2026 01:04 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋ ਜੋ ਤੇਜ਼ ਧੁੱਪ ਤੋਂ ਘਰ ਪਰਤ ਕੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਿਰਦਰਦ ਜਾਂ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 'ਮੌਸਮ ਦਾ ਅਸਰ' ਮੰਨ ਕੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ? 'ਅਰੇ, ਇੰਨੀ ਤੇਜ਼ ਧੁੱਪ ਹੈ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਥਕਾਵਟ ਤਾਂ ਹੋਵੇਗੀ ਹੀ!' -ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਸੋਚਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਜ਼ਰਾ ਰੁਕੋ।
ਹੀਟਵੇਵ (ਲੂ) ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਾਇਦ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹੋਵੋਗੇ, ਜੋ ਅੱਜ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕੱਲ੍ਹ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਵੱਲ ਧੱਕਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਸਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਭੁੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕੁਝ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪਾਣੀ ਸਿਰ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਨਾ ਲੰਘ ਜਾਵੇ ਯਾਨੀ ਸਮੱਸਿਆ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੰਭੀਰ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਆਮ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਇਹ ਲੱਛਣ ਹਨ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ
ਡਾਕਟਰ ਮਯੰਕਾ ਲੋਢਾ ਸੇਠ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਦਰਦ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚ, ਚੱਕਰ ਆਉਣਾ, ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਤੇਜ਼ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ ਕੋਈ ਆਮ "ਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਉਲਝਣ" ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਦਰਅਸਲ ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲਾਈਟਸ ਦੇ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਹਾਰਟ 'ਤੇ ਪੈ ਰਹੇ ਦਬਾਅ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕੇਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪਿਆਸ ਲੱਗਣ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ
ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਧਾਰਨ ਮੰਨ ਕੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਖੋਜਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਪਿਆਸ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਉਦੋਂ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦਾ 1 ਤੋਂ 2 ਫ਼ੀਸਦੀ ਪਾਣੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਜਿਹਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸਾਨੂੰ ਪਿਆਸ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਲੀਨਿਕਲ ਆਬਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਵੀ ਇਹੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਨਿਯਮਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਗਰਮੀ ਕਰਕੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਖ਼ਰਾਬ ਆਦਤਾਂ ਜੋ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ
ਹੀਟਵੇਵ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੋਸ਼ਣ ਦੀ ਕਮੀ, ਨੀਂਦ ਪੂਰੀ ਨਾ ਹੋਣਾ, ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਅਸੰਤੁਲਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਤੇਜ਼ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਰਾਬ ਆਦਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ:
ਲੋੜ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੈਫੀਨ (ਚਾਹ/ਕੌਫ਼ੀ) ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨਾ।
ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੰਡ ਵਾਲੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਪੀਣਾ।
ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਖਾਣਾ ਨਾ ਖਾਣਾ।
ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਨਾ ਪੀਣਾ।
ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਟਾਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਥਕਾਵਟ ਸਿਰਫ਼ 'ਮੌਸਮ ਕਰਕੇ' ਹੈ, ਪਰ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ, ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਸਹੀ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਆਉਣਾ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਪਸ਼ਟ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਕਿ ਸਰੀਰ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਮੂਲੀ ਸਮਝਣ ਦੀ ਭੁੱਲ
ਇਸ ਪੂਰੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਸਾਡੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੈ। ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਅਤੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਾਮੂਲੀ ਮੰਨ ਕੇ ਟਾਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਤਾਂ ਹਰ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਹੋਦਾ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਬੀਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੋ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਗਰਮੀ ਦਾ ਤਣਾਅ ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਲੱਛਣ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਸਰੀਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣੋ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮ ਉਠਾਓ।