- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਕੀ ਫੋਨ ਖੋਹਣ 'ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ ਵੀ ਰੋਂਦਾ ਤੇ ਜ਼ਿੱਦ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਬਿਨਾਂ ਝਿੜਕੇ ਫੋਨ ਦੀ ਲਤ ਛੁਡਾਉਣ ਦੇ 5 ਸਮਾਰਟ ਤਰੀਕੇ
ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੀ ਲਤ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਹਨ। ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਜਾਓ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਫੁੱਟਬਾਲ, ਕ੍ਰਿਕਟ ਜਾਂ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖੇਡੋ। ਤਾਜ਼ੀ ਹਵਾ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦਾ ਸਰੀਰ ਵੀ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰਹੇਗਾ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗਾ।
Posted By alisha
Publish Date: Mon, 09 Mar 2026 01:22 PM (IST)
Updated Date: Mon, 09 Mar 2026 01:32 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਮਾਪੇ ਰੁੱਝੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਫੋਨ ਫੜਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਲਤ (Addiction) ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਇਸ ਆਦਤ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਤਾਂ ਇਹ 5 ਸਮਾਰਟ ਟਿਪਸ ਤੁਹਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
1. ਖ਼ੁਦ ਬਣੋ ਇੱਕ 'ਰੋਲ ਮਾਡਲ'
ਬੱਚੇ ਉਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਕਰਦੇ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਖ਼ੁਦ ਹਰ ਸਮੇਂ ਫੋਨ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਰਹੋਗੇ ਤਾਂ ਬੱਚਾ ਵੀ ਉਹੀ ਸਿੱਖੇਗਾ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘੱਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰੋ ਜਾਂ ਕੋਈ ਕਿਤਾਬ ਪੜ੍ਹੋ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਫੋਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਦੇਖਣਗੇ ਤਾਂ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਣਗੇ।
2. 'ਨੋ ਸਕ੍ਰੀਨ ਜ਼ੋਨ' ਤੇ ਸਮਾਂ ਤੈਅ ਕਰੋ
ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਅਜਿਹਾ ਤੈਅ ਕਰੋ ਜਿੱਥੇ ਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਸਮੇਂ: ਡਾਇਨਿੰਗ ਟੇਬਲ 'ਤੇ ਫੋਨ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਕਰੋ।
ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ: ਬੈੱਡਰੂਮ ਵਿੱਚ ਸੌਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਪਹਿਲਾਂ ਸਕ੍ਰੀਨ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ।
ਦਿਨ ਭਰ ਵਿੱਚ ਫੋਨ ਦੇਖਣ ਦਾ ਇੱਕ ਫਿਕਸ ਸਮਾਂ (ਜਿਵੇਂ 30 ਮਿੰਟ) ਤੈਅ ਕਰੋ।
3. ਬੱਚੇ ਦੇ ਸ਼ੌਕ (Hobbies) ਪੈਦਾ ਕਰੋ
ਬੱਚੇ ਅਕਸਰ ਬੋਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਫੋਨ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ ਬੋਰਿਅਤ ਨੂੰ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ (Creativity) ਵਿੱਚ ਬਦਲੋ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੇਂਟਿੰਗ, ਗਾਰਡਨਿੰਗ (ਬੂਟੇ ਲਗਾਉਣਾ), ਕਹਾਣੀਆਂ ਪੜ੍ਹਨ ਜਾਂ ਕੋਈ ਸੰਗੀਤਕ ਸਾਜ਼ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੋ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਕਿਸੇ ਦਿਲਚਸਪ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇਗਾ ਤਾਂ ਉਹ ਫੋਨ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਣਗੇ।
4. ਬਾਹਰੀ ਖੇਡਾਂ (Outdoor Activities) ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੋ
ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੀ ਲਤ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਹਨ। ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਜਾਓ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਫੁੱਟਬਾਲ, ਕ੍ਰਿਕਟ ਜਾਂ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖੇਡੋ। ਤਾਜ਼ੀ ਹਵਾ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦਾ ਸਰੀਰ ਵੀ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰਹੇਗਾ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗਾ।
5. ਸਕ੍ਰੀਨ ਟਾਈਮ ਨੂੰ 'ਇਨਾਮ' ਵਾਂਗ ਵਰਤੋਂ
ਬੱਚੇ ਲਈ ਫੋਨ ਦੇਖਣਾ ਇੱਕ ਇਨਾਮ ਵਾਂਗ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਹੱਕ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਹੋ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਆਪਣਾ ਹੋਮਵਰਕ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਗੇ ਜਾਂ ਆਪਣਾ ਕਮਰਾ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਣਗੇ ਤਾਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 20 ਮਿੰਟ ਲਈ ਕਾਰਟੂਨ ਦੇਖਣ ਮਿਲੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵੀ ਆਵੇਗੀ।