ਫਲਾਈਟ ਦੇ ਟੇਕਆਫ ਤੇ ਲੈਂਡਿੰਗ ਵੇਲੇ ਕੰਨਾਂ 'ਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਦਰਦ ? ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਜਾਣੋ ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੇ 5 ਸੌਖੇ ਤਰੀਕੇ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਜਹਾਜ਼ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜਾਗਦੇ ਰਹਿਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜਾਗਦੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਨਿਗਲਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸੌ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸੁਸਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਧਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
Publish Date: Tue, 03 Mar 2026 12:33 PM (IST)
Updated Date: Tue, 03 Mar 2026 12:42 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਹਵਾਈ ਯਾਤਰਾ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਕਈ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਦਰਦਨਾਕ ਅਨੁਭਵ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਉਡਾਣ ਭਰਨ (Takeoff) ਅਤੇ ਉਤਰਨ (Landing) ਦੌਰਾਨ ਕੈਬਿਨ ਦੇ ਦਬਾਅ (Air Pressure) ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲਾਅ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਕੰਨ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦਬਾਅ ਬਾਹਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਨਹੀਂ ਬਿਠਾ ਪਾਉਂਦਾ ਤਾਂ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਏਅਰਪਲੇਨ ਈਅਰ' (Airplane Ear) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਡਾ. ਨੇਹਾ ਸੂਦ (ਡਾਇਰੈਕਟਰ- ENT, ਬੀ.ਐਲ.ਕੇ.-ਮੈਕਸ ਸੁਪਰ ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਹਸਪਤਾਲ) ਵੱਲੋਂ ਦੱਸੇ ਗਏ ਇਹ 5 ਨੁਸਖ਼ੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਮ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ।
1. ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਤਕਨੀਕ (Equalizing Technique)
ਉਚਾਈ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦੌਰਾਨ ਕੰਨ ਦੇ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਬੈਲੇਂਸ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਸਰਦਾਰ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।
ਵਾਰ-ਵਾਰ ਥੁੱਕ ਨਿਗਲਣਾ, ਉਬਾਸੀ ਲੈਣਾ ਜਾਂ ਚਿਊਇੰਗ ਗਮ ਚਬਾਉਣਾ ਕੰਨ ਦੀਆਂ 'ਯੂਸਟੇਸ਼ੀਅਨ ਟਿਊਬਾਂ' ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਾਲਸਾਲਵਾ ਮੈਨੂਵਰ (Valsalva Maneuver): ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਨੱਕ ਨੂੰ ਉਂਗਲਾਂ ਨਾਲ ਘੁੱਟ ਕੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹਵਾ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਫੂਕੋ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੰਨਾਂ ਦਾ ਦਬਾਅ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
2. ਲੈਂਡਿੰਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਗਦੇ ਰਹੋ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਜਹਾਜ਼ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜਾਗਦੇ ਰਹਿਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜਾਗਦੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਨਿਗਲਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸੌ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸੁਸਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਧਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
3. ਸਪੈਸ਼ਲ ਈਅਰਪਲੱਗਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ (Pressure-Regulating Earplugs)
ਅਕਸਰ ਹਵਾਈ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ 'ਫਿਲਟਰਡ ਈਅਰਪਲੱਗਸ' ਕਾਫੀ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਦਬਾਅ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ।
4. ਡਿਕੰਜੈਸਟੈਂਟ (Decongestant) ਦੀ ਵਰਤੋਂ
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜ਼ੁਕਾਮ ਜਾਂ ਐਲਰਜੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕੰਨਾਂ ਦੀਆਂ ਨਲੀਆਂ ਬੰਦ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਰਦ ਹੋਰ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਉਡਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨੱਕ ਵਾਲੇ ਸਪਰੇਅ ਜਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
5. ਸਰੀਰ 'ਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾ ਹੋਣ ਦਿਓ
ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਹਵਾ ਖ਼ੁਸ਼ਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਗਲੇ ਅਤੇ ਕੰਨ ਦੀਆਂ ਮਿਊਕੋਸਲ ਪਰਤਾਂ ਸਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਕੈਫੀਨ (ਚਾਹ/ਕੌਫੀ) ਤੋਂ ਬਚੋ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।