ਸਿਗਰਟ ਦਾ ਧੂੰਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਫੇਫੜੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਬਰਬਾਦ; ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਚਿਤਾਵਨੀ
ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਗਰਟ ਪੀਣ ਨਾਲ ਇਕਾਗਰਤਾ (Focus) ਵਧਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਇੱਕ ਗਲਤ ਧਾਰਨਾ ਹੈ। ਨਿਕੋਟੀਨ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉਤੇਜਿਤ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਧੂੰਏਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਕਾਰਜਸ਼ਾਲੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੋਕ ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Posted By alisha
Publish Date: Sun, 15 Mar 2026 12:48 PM (IST)
Updated Date: Sun, 15 Mar 2026 12:54 PM (IST)
ਆਸ਼ੀਸ਼ ਚੌਰਸੀਆ, ਗ੍ਰੇਟਰ ਨੋਇਡਾ : ਭੱਜ-ਦੌੜ ਭਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਵਰਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸਿਗਰਟ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜਾਨਲੇਵਾ ਲਤ ਹੈ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਗਰਟ ਨਾਲ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਸਗੋਂ ਨਿਕੋਟੀਨ ਦੀ ਲਤ ਕਾਰਨ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰਾਹਤ ਦਾ ਭਰਮ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਣਾਅ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਸਿਗਰਟ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੱਲ ਹੈ।
ਸਿਗਰਟ ਛੱਡਦੇ ਹੀ ਬੇਚੈਨੀ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਨਿਕੋਟੀਨ ਦਾ ਪੱਧਰ ਘਟਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਚਿੜਚਿੜਾਪਨ, ਘਬਰਾਹਟ ਅਤੇ ਬੇਚੈਨੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਿਗਰਟ ਪੀਣ ਨਾਲ ਇਹ ਲੱਛਣ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ ਦਬ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਿਕੋਟੀਨ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਮਾਰੂ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਦਿਮਾਗ 'ਤੇ ਬੁਰਾ ਅਸਰ ਤੇ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਦੀ ਕਮੀ
ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਗਰਟ ਪੀਣ ਨਾਲ ਇਕਾਗਰਤਾ (Focus) ਵਧਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਇੱਕ ਗਲਤ ਧਾਰਨਾ ਹੈ। ਨਿਕੋਟੀਨ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉਤੇਜਿਤ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਧੂੰਏਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਕਾਰਜਸ਼ਾਲੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੋਕ ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨੌਜਵਾਨਾਂ 'ਚ ਵੱਧ ਰਿਹਾ 'ਵੇਪਿੰਗ' ਦਾ ਰੁਝਾਨ
ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਗਰਟ ਅਤੇ ਵੇਪਿੰਗ (Vaping) ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦਾ ਦਬਾਅ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਆਕਰਸ਼ਕ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਅਤੇ ਵੇਪਿੰਗ ਨੂੰ ਘੱਟ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਸਮਝਣ ਵਰਗੇ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਖ਼ਤਰਾ
ਤੰਬਾਕੂ ਦੇ ਧੂੰਏਂ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਰਸਾਇਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਫੇਫੜਿਆਂ, ਮੂੰਹ, ਗਲੇ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਨਲੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ।
ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਅਤੇ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ।
ਸੀਓਪੀਡੀ (COPD) ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਬ੍ਰੋਂਕਾਈਟਿਸ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਰਾਇ
"ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਦੌਰਾਨ ਸਿਗਰਟ ਤੋਂ ਜਿੰਨੀ ਦੂਰੀ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖੋਗੇ, ਉਨਾ ਹੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾ ਸਕੋਗੇ।"
— ਪ੍ਰੋ. ਡਾ. ਪਾਇਲ ਜੈਨ, ਵਿਭਾਗ ਮੁਖੀ ਜਨਰਲ ਮੈਡੀਸਨ, ਜਿਮਸ (GIMS)
"ਲਗਪਗ 20-30 ਫੀਸਦੀ ਮਰੀਜ਼ ਸਿੱਧੇ ਜਾਂ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੰਬਾਕੂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਹੀ ਬਚਾਅ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਰਸਤਾ ਹੈ।"
— ਡਾ. ਪੁਨੀਤ ਗੁਪਤਾ, ਹੈੱਡ ਪਲਮੋਨੋਲੋਜੀ, ਯਥਾਰਥ ਹਸਪਤਾਲ