ਸਾਵਧਾਨ ! 12 ਸਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਦੇਣਾ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਦਾ ਕਾਰਨ, ‘ਲਾਸੇਂਟ’ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਗੰਭੀਰ ਚਿਤਾਵਨੀ
ਅੱਜ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਹੋਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਆਦਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸਿਹਤ ਲਈ ਘਾਤਕ ਸਿੱਧ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ 'ਲਾਸੇਂਟ ਕਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਅਡੋਲਸੈਂਟ ਹੈਲਥ' ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਖ਼ੁਲਾਸੇ ਕੀਤੇ ਹਨ
Posted By alisha
Publish Date: Wed, 15 Apr 2026 11:47 AM (IST)
Updated Date: Wed, 15 Apr 2026 11:50 AM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਅੱਜ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਹੋਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਆਦਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸਿਹਤ ਲਈ ਘਾਤਕ ਸਿੱਧ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ 'ਲਾਸੇਂਟ ਕਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਅਡੋਲਸੈਂਟ ਹੈਲਥ' ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਖ਼ੁਲਾਸੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ (ਅਵਸਾਦ) ਅਤੇ ਮੋਟਾਪੇ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।
2030 ਤੱਕ ਡੂੰਘਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਸੰਕਟ
ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜਰਨਲ 'ਦ ਲਾਸੇਂਟ' ਦੀ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਾਲ 2030 ਤੱਕ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਰਬ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸ਼ੋਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ, ਜਿੱਥੇ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗ ਅਤੇ ਮੋਟਾਪਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਲਈ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਜਾਣਗੇ।
ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ: ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, 2030 ਤੱਕ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਲੱਖਾਂ 'ਸਿਹਤਮੰਦ ਸਾਲ' ਸਿਰਫ਼ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਮੋਟਾਪਾ ਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ: ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ 46 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੌਜਵਾਨ ਮੋਟਾਪੇ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੇਗਾ।
ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਨੁਕਸਾਨ
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ਼ੋਰ ਅਵਸਥਾ ਬਹੁਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਫ਼ੋਨ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ।
ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ: ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਾਰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਨੀਂਦ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸਾਈਬਰ ਬੁਲਿੰਗ: ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਅਤੇ ਗੇਮਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਬੱਚੇ ਸਾਈਬਰ ਬੁਲਿੰਗ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵਧਦੀ ਹੈ।
ਦਿਮਾਗੀ ਵਿਕਾਸ: ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗੀ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਬਚਾਅ ਦੇ ਅਹਿਮ ਉਪਾਅ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਖ਼ਤਰੇ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕੁਝ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਸਕ੍ਰੀਨ ਟਾਈਮ ਘਟਾਓ: ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਸਕ੍ਰੀਨ ਟਾਈਮ ਘੱਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰੀ ਖੇਡਾਂ (Physical Activities) ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੋ।
ਸੰਵਾਦ ਵਧਾਓ: ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਨਲਾਈਨ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ।
ਵਿਵਹਾਰ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ: ਜੇਕਰ ਬੱਚਾ ਚਿੜਚਿੜਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਉਸਦੀਆਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਬਦਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਧਿਆਨ ਦਿਓ।
ਸਿੱਟਾ: ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਲੰਡਨ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਮੈਲਬੌਰਨ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਚਿਤਾਵਨੀ ਹੈ। ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਤੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋਈਏ।