- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਸਾਵਧਾਨ ! ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਝਿੜਕਦੇ ਹੋ? ਇਹ ਆਦਤ ਬੱਚੇ ਦੇ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਚਕਨਾਚੂਰ
ਜਦੋਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਫਟਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਅਪਮਾਨਿਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਆਤਮ-ਸਨਮਾਨ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅਜਿਹਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਬੱਚਾ ਖੁਦ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਮਝਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ (Confidence) ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Posted By alisha
Publish Date: Sat, 11 Apr 2026 01:08 PM (IST)
Updated Date: Sat, 11 Apr 2026 01:16 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਅਕਸਰ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਪੇ ਜਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਬੱਚੇ ਦੀ ਕਿਸੇ ਗ਼ਲਤੀ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਜਾਂ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਝਿੜਕ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪੀ.ਐੱਸ.ਆਰ.ਆਈ. ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਕੰਸਲਟੈਂਟ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ (Psychologist) ਅਰਪਿਤਾ ਕੋਹਲੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਇਹ ਝਿੜਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਕੋਮਲ ਮਨ 'ਤੇ ਉਮਰ ਭਰ ਲਈ ਗਹਿਰੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਛੱਡ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਝਿੜਕਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
1. ਆਤਮ-ਸਨਮਾਨ (Self-Respect) ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ ਸੱਟ
ਜਦੋਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਫਟਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਅਪਮਾਨਿਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਆਤਮ-ਸਨਮਾਨ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅਜਿਹਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਬੱਚਾ ਖੁਦ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਮਝਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ (Confidence) ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
2. ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਸੁਧਾਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਲੁਕਾਉਣ ਦੀ ਆਦਤ
ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਝਿੜਕ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਬੱਚਾ ਆਪਣੀਆਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਪਮਾਨ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਉਹ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਰੋਸਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬੱਚੇ ਦੇ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ।
3. ਸੁਭਾਅ 'ਚ ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਡਰ ਦਾ ਵਧਣਾ
ਅਜਿਹੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਵਿੱਚ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਬਦਲਾਅ ਆਉਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ, ਗੁੱਸਾ ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਡਰ (Social Fear) ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਬੱਚੇ ਜਾਂ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਫਿਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਿੰਸਕ ਤੇ ਜ਼ਿੱਦੀ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸੁਧਾਰਨ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ ਕੀ ਹੈ
ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾ ਕੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਗ਼ਲਤੀ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।