ਸਾਵਧਾਨ ! ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਬੋਤਲ ਨਾਲ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਉਂਦੇ ਹੋ? ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗਲਤੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ ਨੰਨ੍ਹੀ ਜਾਨ 'ਤੇ ਭਾਰੀ
ਪਾਣੀ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ: ਫਾਰਮੂਲਾ ਦੁੱਧ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਸਹੀ ਰੱਖੋ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਘਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
Publish Date: Sat, 10 Jan 2026 11:41 AM (IST)
Updated Date: Sat, 10 Jan 2026 11:52 AM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਦੁੱਧ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਪਰ ਬੋਤਲ ਨਾਲ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਉਣ ਵੇਲੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮਾੜੀ ਜਿਹੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਜਾਂ ਪਾਚਨ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
1. ਸਹੀ ਬੋਤਲ ਦੀ ਚੋਣ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬੋਤਲਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਚੋਣ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ।
ਸਲੋ-ਫਲੋ ਨਿੱਪਲ: ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਵਹਾਅ (Slow-flow) ਵਾਲੇ ਨਿੱਪਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਬੱਚਾ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਦੁੱਧ ਪੀ ਸਕੇ।
ਸਾਧਾਰਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨ: ਅਜਿਹੀ ਬੋਤਲ ਚੁਣੋ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਨਾ ਹੋਣ ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਸਫਾਈ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕੇ।
2. ਦੁੱਧ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ
ਪਾਣੀ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ: ਫਾਰਮੂਲਾ ਦੁੱਧ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਸਹੀ ਰੱਖੋ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਘਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਗਰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ: ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਬੋਤਲ ਨੂੰ ਕੁਝ ਮਿੰਟ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ। ਮਾਈਕ੍ਰੋਵੇਵ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਦੇ ਨਾ ਕਰੋ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦਾ ਮੂੰਹ ਸੜ ਸਕਦਾ ਹੈ।
3. ਦੁੱਧ ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ
ਬੱਚੇ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਇਹ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਜਾਣਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ (Breast Milk): ਫਰਿੱਜ ਵਿੱਚ 4 ਦਿਨ ਤੇ ਫ੍ਰੀਜ਼ਰ ਵਿੱਚ 6 ਤੋਂ 12 ਮਹੀਨੇ। ਬੋਤਲ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ 2 ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।
ਫਾਰਮੂਲਾ ਦੁੱਧ: ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਰਿੱਜ ਵਿੱਚ 24 ਘੰਟੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਬੱਚੇ ਦੇ ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਦੁੱਧ 1 ਘੰਟੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
4. ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਉਣ ਦੀ ਸਹੀ ਪੋਜੀਸ਼ਨ
ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲੇਟ ਕੇ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਉਣ ਨਾਲ ਦੁੱਧ ਬੱਚੇ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਖਤਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਕਰੈਡਲ ਪੋਜੀਸ਼ਨ (Cradle Position): ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬਾਂਹ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ।
ਸੀਟਿੰਗ ਪੋਜੀਸ਼ਨ (Sitting Position): ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ।
ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕਾ ਕੇ ਫੀਡ ਕਰਾਉਣਾ
ਫੀਡਿੰਗ ਪਿਲੋ (Feeding Pillow) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ।