ਉਹ ਯੁੱਧ ਜਿਸ 'ਚ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਦੀ ਖਾਣੀ ਪਈ ਸੀ... ਕੋਰੀਆ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੱਕ, US ਦੀ ਹੋਈ ਸੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ

ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਜੰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ 'ਐਪਿਕ ਫਿਊਰੀ' ਦੇ ਪੂਰੇ 32 ਦਿਨ ਹੋਣ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਿੱਤ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕੋਰੀਆ, ਵੀਅਤਨਾਮ, ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਯੁੱਧਾਂ ਦਾ ਵੀ ਬੜੀ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਵਖਿਆਨ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਅਸਲੀਅਤ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਯੁੱਧਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ ਅੱਜ ਅਮਰੀਕਾ ਆਪਣੀ ਵਾਹ-ਵਾਹੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨਹੀਂ ਥੱਕ ਰਿਹਾ, ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਉਹ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਗਵਾਹੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਜੰਗ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਕਿੰਨਾ ਸੱਚਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿੰਨਾ ਝੂਠ।

ਵੀਅਤਨਾਮ ਯੁੱਧ (1955 ਤੋਂ 1975)

ਅਮਰੀਕਾ ਯੁੱਧ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਕਾਲਾ ਅਧਿਆਇ ਵੀਅਤਨਾਮ ਯੁੱਧ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਯੁੱਧ ਤਕਰੀਬਨ 19 ਸਾਲ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮਹਾਂਸੰਗਰਾਮ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਵੀਅਤਨਾਮ 'ਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੰਬ ਸੁੱਟੇ ਸਨ।

ਯੁੱਧ ਦਾ ਕਾਰਨ: ਝੂਠੀ ਅਤੇ ਮਨਘੜਤ ਕਹਾਣੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਵੀਅਤਨਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਉੱਤਰੀ ਵੀਅਤਨਾਮ ਵਿੱਚ ਸਾਮਵਾਦ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਲੜਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਯੁੱਧ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਖੁਦ ਹੀ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦਾ ਦਬਾਅ ਝੱਲਣਾ ਪਿਆ।

ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਹੋਇਆ ਨੁਕਸਾਨ: ਜਿਸ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀ ਨੇ ਵੀਅਤਨਾਮ 'ਤੇ ਯੁੱਧ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਖੁਦ ਆਪਣੇ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੇ ਦਬਾਅ, ਅਸੰਤੋਸ਼ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਬੋਝ ਕਾਰਨ ਪੈਰ ਪਿੱਛੇ ਖਿੱਚਣੇ ਪਏ। ਇਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਮਹਾਂਸੰਗਰਾਮ ਵਿੱਚ 58,000 ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨਿਕ ਅਤੇ 30 ਹਜ਼ਾਰ ਵੀਅਤਨਾਮੀ ਨਾਗਰਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ।

ਯੁੱਧ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ: ਇਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਕਰੋੜਾਂ ਡਾਲਰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਹਾ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਸਾਲ 1973 ਵਿੱਚ ਵੀਅਤਨਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸਾਲ 1975 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਵੀਅਤਨਾਮ ਨੇ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਜਮਾ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਭੱਜਣਾ ਪਿਆ। ਪਰ ਅੱਜ ਵੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵੀਅਤਨਾਮ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਵਧਾ-ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਵਰਣਨ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਦਾ।

ਇਰਾਕ ਯੁੱਧ

ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਰਾਕ ਦੇ ਇਸ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਦੂਜਾ ਫਾਰਸ ਖਾੜੀ ਯੁੱਧ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਹਮਲੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇਜ਼ ਬੰਬਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਪਰ ਇਸ ਯੁੱਧ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਮਰੀਕਾ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਜੰਗ ਸੀ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਕਾਮ ਰਹੀ।

ਯੁੱਧ ਦਾ ਕਾਰਨ: ਅਮਰੀਕਾ ਦੁਆਰਾ ਇਰਾਕ 'ਤੇ ਜੰਗ ਛੇੜਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸੱਦਾਮ ਹੁਸੈਨ ਦਾ ਤਖ਼ਤਾ ਪਲਟਣਾ ਸੀ।

ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਝੂਠਾ ਦਾਅਵਾ: ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਰਾਕ ਦੇ ਕੋਲ WMD (ਸਮੂਹਿਕ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਹਥਿਆਰ) ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਰਾਕ ਦੇ ਕੋਲ ਅਜਿਹੇ ਕੋਈ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਿ ਯੁੱਧ ਵਰਗੀ ਸਥਿਤੀ ਬਣੀ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਇਸ ਗ੍ਰਹਿ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਕਾਮਯਾਬ ਰਿਹਾ।

ਯੁੱਧ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ: ਇਰਾਕ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਲਟਾ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਹੀ ਤਕਰੀਬਨ 4,000 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੈਨਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ISIS ਵਰਗੇ ਖੁੰਖਾਰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਜਨਮ ਵੀ ਹੋਇਆ।

ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਯੁੱਧ

ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਯੁੱਧ ਤਕਰੀਬਨ 20 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ। ਪਰ ਇੱਕ ਲੰਬੀ ਲੜਾਈ ਅਤੇ ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਖਰਚ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।

ਯੁੱਧ ਦਾ ਕਾਰਨ: ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ 'ਤੇ 'ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਐਂਡਿਓਰਿੰਗ ਫ੍ਰੀਡਮ' ਦੇ ਤਹਿਤ (9/11) ਹਮਲੇ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਅੱਤਵਾਦ ਦਾ ਖਾਤਮਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਯੁੱਧ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ: ਸਾਲ 2001 ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੂੰ ਧੂੜ ਚੱਟਾਈ ਸੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਸੱਤਾ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ। ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਤਕਰੀਬਨ 2.313 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਖਰਚ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ 243,000 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਗਈ ਸੀ।

ਕੋਰੀਆ ਯੁੱਧ (1950-1953)

ਯੁੱਧ ਦਾ ਕਾਰਨ: ਇਹ ਯੁੱਧ ਅਮਰੀਕਾ ਦੁਆਰਾ ਕੋਰੀਆ 'ਤੇ ਸਾਮਵਾਦ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦਰਅਸਲ 25 ਜੂਨ 1950 ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਸਾਮਵਾਦ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸੈਨਿਕ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ।

ਯੁੱਧ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ: ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲੀ ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ 1953 ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਯਾਨੀ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦਾ ਬਾਰਡਰ ਵੈਸਾ ਹੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਲ 1950 ਵਿੱਚ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੈਨਿਕਾਂ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਕੋਰੀਅਨਜ਼ ਨੂੰ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇਣੀ ਪਈ।