ਅਰਥ ਆਵਰ ਤੇ ਪੌਣ-ਪਾਣੀ ਬਦਲਾਅ

ਕੱਲ੍ਹ ਰਾਤ ਸਾਢੇ ਅੱਠ ਵਜੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਇਕ-ਇਕ ਕਰਕੇ ਗ਼ੈਰ-ਜ਼ਰੂਰੀ ਬੱਤੀਆਂ ਬੰਦ ਹੋਣਗੀਆਂ ਤਾਂ ਉਹ ਹਨੇਰਾ ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਚੁੱਪ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗਾ ਜੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਮੁਥਾਜ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ 60 ਮਿੰਟ ਕੇਵਲ ਬਿਜਲੀ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਇਕ ਉਪਰਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਬਲਕਿ ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਉਸ ਮਹਾਨ ਲਹਿਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਹਨ ਜਿਸ ਨੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਮੁੜ ਜੋੜਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ‘ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ 20 ਸਾਲ’ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਸਾਨੂੰ 2007 ਵਿਚ ਸਿਡਨੀ (ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ) ਦੀ ਉਸ ਰਾਤ ਵੱਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਚੰਗਿਆੜੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬਲ਼ੀ ਸੀ। ਅਰਥ ਆਵਰ 2026 ਮੌਕੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ-ਭਿੰਨਤਾ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਣਗੇ।

ਅਰਥ ਆਵਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇਕ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਘਟਨਾ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਸੀ ਪਰ ਅੱਜ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਲਹਿਰ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਕੱਤੀ ਮਾਰਚ 2007 ਨੂੰ ਸਿਡਨੀ ਵਿਚ ਜਦੋਂ 22 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬੱਤੀਆਂ ਬੰਦ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ ਤਾਂ ਉਹ ਇਕ ਜਲਵਾਯੂ-ਸੰਦੇਹਵਾਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਇਕ ਸਪਸ਼ਟ ਸੁਨੇਹਾ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਨੇ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।

ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਕੇਵਲ ਬੱਤੀਆਂ ਬੰਦ ਕਰਨ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਨੇ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਵਿਚ 34 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੈਰਾਗੁਏ ਵਿਚ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਹ ਤੱਥ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਇਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਕਦਮ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਨੀਤੀਗਤ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਅਰਥ ਆਵਰ 2026 ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਇਕ ਅਜਿਹੇ ਮੋੜ ’ਤੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਵਾਪਸੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਿਛਲੇ 50 ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਮਨੁੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੈਵਿਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਜੋ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ, ਪੌਦਿਆਂ ਅਤੇ ਸੂਖਮ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਲਈ ਹਵਾ, ਪੀਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਖਾਣ ਲਈ ਭੋਜਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਹੁਣ ਕੋਈ ਅਮੂਰਤ ਸੰਕਲਪ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਬਲਕਿ ਇਹ ਸਾਡੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਵਧਦਾ ਤਾਪਮਾਨ, ਅਣਕਿਆਸੇ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪੱਧਰ ਦਾ ਵਧਣਾ ਸਿੱਧਾ ਜੀਵ-ਵਿਭਿੰਨਤਾ ’ਤੇ ਅਸਰ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ, ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿਚ 1.5 ਅਤੇ 2 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਦੇ ਵਾਧੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅੰਤਰ ਸਾਡੇ ਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਦੋ ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੋਰਲ ਰੀਫਾਂ ਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ ਅਤੇ ਕਈ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਪਹਿਲੂ ਮਹਾਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਖੋਜ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਕੋਵਿਡ-19 ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਫੈਲਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਕੇਵਲ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵੀ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਪੰਜਾਬ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ‘ਅੰਨ-ਭੰਡਾਰ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅੱਜ ਗੰਭੀਰ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਰਥ ਆਵਰ 2026 ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿਚ, ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਦਰ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਗਰਾਊਂਡ ਵਾਟਰ ਬੋਰਡ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 150 ਬਲਾਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਪਗ 80% ਬਲਾਕ ‘ਓਵਰ-ਐਕਸਪਲੋਇਟਡ’ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿਚ ਹਨ। ਰਾਜ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਦੀ ਦਰ 164% ਤੋਂ 166% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਜਿੰਨਾ ਪਾਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰਿਚਾਰਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਅਸੀਂ ਕੱਢ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਬਰਨਾਲਾ, ਬਠਿੰਡਾ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ਪਟਿਆਲਾ ਤੇ ਸੰਗਰੂਰ ਹਨ।

ਇਸ ਪਾਣੀ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਝੋਨੇ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਲਈ ਅਢੁੱਕਵਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਣੀ ਦੀ ਖਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਡੂੰਘਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਹਾਰਸਪਾਵਰ ਦੀਆਂ ਮੋਟਰਾਂ ਲਗਾਉਣੀਆਂ ਪੈ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਬੋਝ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ ਵੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਖਾਦਾਂ ਅਤੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਔਸਤ ਨਾਲੋਂ ਲਗਪਗ ਦੁੱਗਣੀ ਹੈ। ਰਾਜ ਵਿਚ 247.61 ਕਿੱਲੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਖਾਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਜੈਵਿਕ ਸਮਰੱਥਾ ਘਟ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਰਸਾਇਣਕ ਖੇਤੀ ਨੇ ਨਾ ਕੇਵਲ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਬਲਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਬਠਿੰਡਾ ਤੇ ਮਾਨਸਾ ਵਰਗੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿਚ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਵਿਚ ਭਾਰੀ ਧਾਤਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਪਾਈ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੀਆਂ ਨਾਮੁਰਾਦ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਚ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪ੍ਰਤੀ ਸਤਿਕਾਰ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘੀਆਂ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਸਲੋਕ ‘ਪਵਣੁ ਗੁਰੂ ਪਾਣੀ ਪਿਤਾ, ਮਾਤਾ ਧਰਤਿ ਮਹਤੁ’ ਵਾਤਾਵਰਨ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਇਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਹਵਾ ਨੂੰ ਗੁਰੂ, ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸਾਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ ਇਕ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਕ ਪਵਿੱਤਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਜੋਂ ਦੇਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਸੱਤਵੇਂ ਗੁਰੂ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਰਾਇ ਜੀ ਨੇ ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਇਕ ਚਿੜੀਆਘਰ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜ੍ਹੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦਾ ਬਾਗ਼ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਹਰ ਸਾਲ 14 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ‘ਸਿੱਖ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦਿਵਸ’ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਪੌਦੇ ਲਗਾਉਣ, ਪਾਣੀ ਬਚਾਉਣ ਅਤੇ ਆਰਗੈਨਿਕ ਲੰਗਰ ਵਰਗੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਰਥ ਆਵਰ 2026 ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿਚ ਇਹ ਰੂਹਾਨੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੋਰ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕੇਵਲ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਬਲਕਿ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਕੁਦਰਤ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ਰਧਾ ਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਨਿੱਜੀ ਪੱਧਰ '’ਤੇ ਯਤਨ ਕਰਨੇ ਹੋਣਗੇ।

ਡਬਲਯੂ.ਡਬਲਯੂ.ਐੱਫ-ਇੰਡੀਆ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਅਰਥ ਆਵਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2026 ਦੀ 20ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਕ ਦੇਸ਼-ਵਿਆਪੀ ਮੁਹਿੰਮ ਉਲੀਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਿੰਦੂ ਕੇਵਲ ਇਕ ਘੰਟੇ ਲਈ ਬੱਤੀਆਂ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਬਲਕਿ ‘ਧਰਤੀ ਲਈ ਇਕ ਘੰਟਾ ਦੇਣਾ’ ਹੈ।

ਪੰਦਰਾਂ ਮਾਰਚ 2026 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਉਕਤ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ‘ਅਰਥ ਆਵਰ ਫੈਸਟੀਵਲ’ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਰਾਹੀਂ ਕਲਾ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਸੰਵਾਦ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿਚ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਗ੍ਰੈਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਸਰੋਦ ਵਾਦਕ ਅਮਾਨ ਅਲੀ ਬੰਗਸ਼ ਅਤੇ ਅਯਾਨ ਅਲੀ ਬੰਗਸ਼ ਨੇ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ-ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧੁਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸੰਗੀਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਨਿਵਾਸਾਂ ਜਿਵੇਂ ਜਿਮ ਕਾਰਬੈੱਟ, ਕਾਜ਼ੀਰੰਗਾ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਬਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ। ਲੋਕ ਗਾਇਕੀ ਤੇ ਕਹਾਣੀਕਾਰੀ: ‘ਦ ਆਹਵਾਨ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ’ ਨੇ ਕਬੀਰ ਦੀ ਬਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ।

-ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਮਨਿੰਦਰ ਕੌਰ

-(ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਾ ਕੱਲ੍ਹ)।

-ਮੋਬਾਈਲ : 98145-33319