ਰੇਗਿਸਤਾਨ 'ਚ ਤੇਲ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ: ਆਇਲ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਚਟਾਨਾਂ 'ਚੋਂ ਕੱਢਿਆ ਤੇਲ, ਬਾਘੇਵਾਲਾ ਫੀਲਡ ਦੇ 33 ਖੂਹਾਂ 'ਚ ਕੰਮ ਜਾਰੀ
ਜੈਸਲਮੇਰ ਦੇ ਬਾਘੇਵਾਲਾ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਮਹਿਸਾਣਾ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਇਹ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਰਾਹੀਂ ਇੰਡੀਅਨ ਆਇਲ (IOCL) ਦੀ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
Publish Date: Mon, 06 Apr 2026 12:44 PM (IST)
Updated Date: Mon, 06 Apr 2026 12:45 PM (IST)
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਤੇਲ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਵਿਗੜਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀ 'ਆਇਲ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਟਿਡ' (Oil India Limited) ਨੇ ਥਾਰ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਜੋਧਪੁਰ ਦੇ ਬਲੂਆ ਪੱਥਰ ਖੇਤਰ (Sandstone area) ਤੋਂ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 1,202 ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਉਤਪਾਦਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ 70 ਫੀਸਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ 705 ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ 70% ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਘਰੇਲੂ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਕਦਮ ਹੈ। ਜੈਸਲਮੇਰ ਦੇ ਬਾਘੇਵਾਲਾ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਮਹਿਸਾਣਾ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਇਹ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਰਾਹੀਂ ਇੰਡੀਅਨ ਆਇਲ (IOCL) ਦੀ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
ਕਿੱਥੇ ਹੈ ਬਾਘੇਵਾਲਾ ਆਇਲ ਫੀਲਡ?
ਸਥਿਤੀ: ਇਹ ਤੇਲ ਖੇਤਰ ਰਾਜਸਥਾਨ ਬੇਸਿਨ ਦੇ ਬੀਕਾਨੇਰ-ਨਾਗੌਰ ਉਪ-ਬੇਸਿਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਖੇਤਰਫਲ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ: 1991 ਵਿੱਚ ਖੋਜਿਆ ਗਿਆ ਇਹ ਖੇਤਰ 200.26 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਇਲ ਇੰਡੀਆ ਇੱਥੇ 2017 ਤੋਂ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਤੇਲ ਦੇ ਖੂਹ: ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਕੁੱਲ 52 ਖੂਹ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 33 ਇਸ ਵੇਲੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਇਸ ਸਾਲ 13 ਨਵੇਂ ਖੂਹ ਵੀ ਪੁੱਟੇ ਹਨ।
ਉਤਪਾਦਨ ਅੰਕੜੇ: ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025-26 ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਉਤਪਾਦਨ 43,773 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਰਿਹਾ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ (32,787 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ) ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।
ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ
ਇਹ ਸਫ਼ਲਤਾ ਐਡਵਾਂਸ ਰਿਕਵਰੀ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਾਈਕਲਿਕ ਸਟੀਮ ਸਟਿਮੂਲੇਸ਼ਨ (CSS) ਕਾਰਨ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਚਟਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਭਾਰੀ ਅਤੇ ਗਾੜ੍ਹੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰਕੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਥਾਰ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਊਰਜਾ ਲੋੜਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।