ਜੰਗ ਰੁਕੀ, ਮਹਿੰਗਾਈ ਨਹੀਂ! ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਤੇਲ-ਸਾਬਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ AC ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਾਈਆਂ; ਲਾਗਤ ਦੇ ਬੋਝ ਕਾਰਨ ਹੋਰ ਵਾਧੇ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਫਿਲਹਾਲ ਜੰਗ ਰੁਕ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਰਚ ਦੇ ਪੂਰੇ ਮਹੀਨੇ ਚੱਲੀ ਇਸ ਲੜਾਈ ਕਾਰਨ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Crude Oil) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਸਮਾਨੀਂ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਆਮਦ 'ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਹ ਸੰਕਟ ਮਹਿੰਗਾਈ (Inflation Risk) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ FMCG ਕੰਪਨੀਆਂ ਮੱਧ ਪੂਰਬ (Middle East) ਦੀ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਵਧੀ ਇਨਪੁਟ ਲਾਗਤ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਦਬਾਅ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ।

'ਈਟੀ' (ET) ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਆਈ ਤੇਜ਼ੀ ਕਾਰਨ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਦਾ ਡਰ ਵੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਹਾਲਾਤ ਉਦੋਂ ਬਣੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ GST ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਕਰਕੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਨਾਲ ਵਧੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ

ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਟਕਰਾਅ ਕਾਰਨ 'ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ' (Strait of Hormuz) ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਉਣ ਨਾਲ ਗਲੋਬਲ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਬਹੁਤ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ, ਰੁਪਏ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਕਾਰਨ ਦਰਾਮਦ (Import) ਅਤੇ ਮਾਲ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ (Freight) ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਮਹਿੰਗੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਛਾਲ ਕਾਰਨ FMCG ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਲਾਗਤ 20% ਤੋਂ 60% ਤੱਕ ਵਧ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਲਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਰ (AC), ਫਰਿੱਜ, ਸਾਬਣ, ਹੇਅਰ ਆਇਲ, ਕੱਪੜੇ, ਪੇਂਟ ਅਤੇ ਜੁੱਤੀਆਂ ਦੇ ਰੇਟ ਵਧਾ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਤਪਾਦ ਦੀ ਪੈਕਿੰਗ (Pack size) ਛੋਟੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਕੁਝ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਦਾਮ ਵਧਣ ਦੀ ਵੀ ਸ਼ੰਕਾ ਹੈ।

ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ

ਹੈਵਲਜ਼ ਇੰਡੀਆ (Havells India) ਦੇ ਚੀਫ਼ ਐਗਜ਼ੀਕਿਊਟਿਵ ਅਫ਼ਸਰ, ਅਨਿਲ ਰਾਏ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੀ ਕੰਪਨੀ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਬੜੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਹਾਲਾਤ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ। ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਕਸਰ ਵਧਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਉਤਪਾਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਦੇਖਣਾ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਹੈ।"

ਬਜਾਜ ਕੰਜ਼ਿਊਮਰ ਕੇਅਰ ਅਤੇ ਪਾਰਲੇ (Parle) ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਕਾਰਨ ਉਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਪਾ ਰਹੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਆਪਣੀ ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਡਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਗਾਹਕ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਘਟਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮੰਗ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ।