Budget 2026: STT ਵਧਣ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ 'ਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨੂੰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਨੁਕਸਾਨ, ਕਮਾਈ 'ਚ ਆਵੇਗੀ ਗਿਰਾਵਟ; ਕੌਣ-ਕੌਣ ਲਿਸਟ 'ਚ?
ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਐਲਾਨਾਂ ਦਾ ਕਈ ਸੈਕਟਰਾਂ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਪੈਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜਤਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਪਰ ਇੱਕ ਐਲਾਨ ਨਾਲ ਲਿਸਟਿਡ ਬ੍ਰੋਕਰੇਜ ਫਰਮਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
Posted By Neha Diwan
Publish Date: Mon, 02 Feb 2026 10:38 AM (IST)
Updated Date: Mon, 02 Feb 2026 10:40 AM (IST)
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਣ ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ 2026 (Budget 2026) ਨੂੰ ਰਲੀ-ਮਿਲੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਐਲਾਨਾਂ ਦਾ ਕਈ ਸੈਕਟਰਾਂ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਪੈਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜਤਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਪਰ ਇੱਕ ਐਲਾਨ ਨਾਲ ਲਿਸਟਿਡ ਬ੍ਰੋਕਰੇਜ ਫਰਮਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਮਹਿੰਗੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਫਿਊਚਰਜ਼ ਅਤੇ ਆਪਸ਼ਨਜ਼ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ
ਬਜਟ 2026 ਵਿੱਚ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵਜ਼ 'ਤੇ ਸਿਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਟੈਕਸ (STT) ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਫਿਊਚਰਜ਼ (Futures) 'ਤੇ STT ਨੂੰ 0.02 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 0.05 ਫੀਸਦੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਆਪਸ਼ਨਜ਼ (Options) ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਅਤੇ ਐਕਸਰਸਾਈਜ਼ 'ਤੇ STT ਨੂੰ 0.1 ਫੀਸਦੀ ਅਤੇ 0.125 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 0.15 ਫੀਸਦੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਟ੍ਰੇਡਰਾਂ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਫਿਊਚਰਜ਼ ਅਤੇ ਆਪਸ਼ਨਜ਼ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਮਹਿੰਗੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਤੇ ਪਵੇਗਾ ਅਸਰ
STT ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਬ੍ਰੋਕਰੇਜ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪੈਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਬ੍ਰੋਕਰੇਜ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੀ ਬ੍ਰੋਕਰੇਜ ਆਮਦਨ, ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਫੀਸ ਅਤੇ ਵਿਆਜ ਦੀ ਆਮਦਨ ਲਈ F&O (ਫਿਊਚਰਜ਼ ਅਤੇ ਆਪਸ਼ਨਜ਼) ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਧੇਰੇ STT ਨਾਲ ਹਰ ਟ੍ਰੇਡ 'ਤੇ ਕੁੱਲ ਲਾਗਤ ਵਧੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਘਟਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਘੱਟ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਬ੍ਰੋਕਰੇਜ ਰੈਵੇਨਿਊ ਅਤੇ ਮੁਨਾਫੇ 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
CDSL ਵਰਗੀਆਂ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟਰੀਆਂ ਵੀ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਘੱਟ ਟ੍ਰੇਡ ਅਤੇ ਸੁਸਤ ਖਾਤਾ ਗਤੀਵਿਧੀ ਕਾਰਨ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ-ਆਧਾਰਿਤ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਘਟ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰੋਕਰੇਜ ਅਤੇ ਕੈਪੀਟਲ ਮਾਰਕੀਟ ਇਨਫਰਾਸਟਰੱਕਚਰ ਸਟਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ।
STT ਦਾ ਵਧਣਾ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਘਟੇਗੀ: ਜਦੋਂ ਲਾਗਤ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਟ੍ਰੇਡਰ ਆਪਣੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਘੱਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਸੈਗਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਘਟੇਗੀ।
ਘੱਟ ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ (ਤਰਲਤਾ): F&O ਮਾਰਕੀਟ ਪੂਰੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਘੱਟ ਵਾਲੀਅਮ ਨਾਲ ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ ਘਟੇਗੀ ਅਤੇ 'ਬਿਡ-ਆਸਕ ਗੈਪ' (Bid-Ask Gap) ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਮਾਈ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਦਬਾਅ: ਐਕਸਚੇਂਜ, ਬ੍ਰੋਕਰ ਅਤੇ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟਰੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਉੱਚ ਵਾਲੀਅਮ ਅਹਿਮ ਹੈ। ਵਾਲੀਅਮ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰੇਗੀ।
ਮਾਰਕੀਟ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟ: ਅਚਾਨਕ ਟੈਕਸ ਵਧਣ ਨਾਲ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਭਰੋਸੇ (Sentiment) 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ।
ਗਲੋਬਲ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕਮੀ: ਜ਼ਿਆਦਾ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਟੈਕਸ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਆਕਰਸ਼ਕ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।