ਸਪਲਾਈ ਸੰਕਟ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਜਾਪਾਨ ਨੇ 26 ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭੰਡਾਰ ਤੋਂ 8.5 ਮਿਲੀਅਨ ਕਿਲੋਲੀਟਰ (ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਖਪਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ) ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ, 27 ਮਾਰਚ 2026 ਨੂੰ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰ 'ਐਨੀਓਸ ਐਰੋ' (Eneos Arrow) ਨੂੰ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਭੰਡਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ।

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਊਰਜਾ ਮਾਰਗ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ (Strait of Hormuz) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਭਾਰੀ ਹਲਚਲ ਮਚ ਗਈ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾ ਅਸਫਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਦੋ ਖਾਲੀ ਸੁਪਰਟੈਂਕਰਾਂ ਨੇ ਜੰਗਬੰਦੀ (Ceasefire) 'ਤੇ ਮੰਡਰਾ ਰਹੇ ਖਤਰੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਖਰੀ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਯੂ-ਟਰਨ (U-turn) ਲੈ ਲਿਆ।
ਆਖਿਰ ਕਿਉਂ ਦੋ ਸੁਪਰਟੈਂਕਰਾਂ ਨੇ ਅੱਧ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਲਿਆ ਯੂ-ਟਰਨ?
ਸ਼ਿਪ-ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਡੇਟਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਦੇਰ ਰਾਤ ਓਮਾਨ ਦੀ ਖਾੜੀ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਵਾਹਕ (VLCC) ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੇ ਤੰਗ ਜਲ ਮਾਰਗ ਵੱਲ ਵਧੇ। ਐਤਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਲਾਰਕ ਟਾਪੂ (Larak island) ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਣ 'ਤੇ, ਦੋ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਰਾਕ ਜਾਣ ਵਾਲਾ Agios Fanourios ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦਾ Shalamar ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਰਾਕ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰਨ ਲਈ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਵਾਪਸ ਮੁੜਨ ਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਾਰਨ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਯੂ-ਟਰਨ ਠੀਕ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਅਸਫਲ ਹੋਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਤੀਜੇ ਜਹਾਜ਼ 'Mombasa B' ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲੀ ਐਂਟਰੀ?
ਜਿੱਥੇ ਦੋ ਜਹਾਜ਼ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਏ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਤੀਜਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੁਪਰਟੈਂਕਰ Mombasa B, ਲਾਰਕ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਮ (Qeshm) ਟਾਪੂਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਮਾਰਗ ਈਰਾਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਸਥਿਤ ਸਿਨੋਕੋਰ ਮੈਰੀਟਾਈਮ (Sinokor Maritime) ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਹੈ।
ਹੋਰਮੂਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦਾ ਦੁਨੀਆ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਹੋਰਮੂਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੇਲ ਮਾਰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਛੇ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੁਆਰਾ ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਮਾਰਗ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਿਘਨ ਪਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਮੁੱਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਅਸਹਿਮਤੀ ਦਾ ਖੇਤਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਜਾਪਾਨ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਵਰਤਣਾ ਪਿਆ ਆਪਣਾ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਤੇਲ ਭੰਡਾਰ?
ਸਪਲਾਈ ਸੰਕਟ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਜਾਪਾਨ ਨੇ 26 ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭੰਡਾਰ ਤੋਂ 8.5 ਮਿਲੀਅਨ ਕਿਲੋਲੀਟਰ (ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਖਪਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ) ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ, 27 ਮਾਰਚ 2026 ਨੂੰ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰ 'ਐਨੀਓਸ ਐਰੋ' (Eneos Arrow) ਨੂੰ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਭੰਡਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ।