ਅਨੋਖਾ ਬੈਂਕ! ਪੇਂਡੂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਲੋਨ 'ਚ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਬੱਕਰੀ ਤੇ ਬਦਲੇ 'ਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਮੇਮਣਾ; ਜਾਣੋ ਕੀ ਹੈ ਪੂਰਾ ਮਾਡਲ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਵਿੱਤੀ (Financial) ਬੈਂਕ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹਨ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ 'ਬੱਕਰੀ ਬੈਂਕ' ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ? ਜੇਕਰ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਬੈਂਕ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਵਾਂਗੇ, ਜਿੱਥੋਂ ਲੋਨ (ਕਰਜ਼ੇ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੱਕਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬੈਂਕ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦਾ।

ਲੋਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਬੱਕਰੀ

ਜਿਸ ਬੈਂਕ ਦੀ ਅਸੀਂ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਜਲਗਾਓਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਚਾਲੀਸਗਾਓਂ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਹ ਅਨੋਖਾ ਬੈਂਕਿੰਗ ਮਾਡਲ ਸੈਂਕੜੇ ਪੇਂਡੂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਪੈਸਿਆਂ ਦੇ। "Goat Bank" ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਇਸ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਲੋਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੱਕਰੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਨਕਦੀ (cash) ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਬੱਕਰੀਆਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ (ਮੇਮਣਿਆਂ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕੌਣ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਇਹ ਬੱਕਰੀ ਬੈਂਕ?

ਇਹ ਬੱਕਰੀ ਬੈਂਕ ਪੁਣੇ ਦੀ 'ਸੇਵਾ ਸਹਿਯੋਗ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ' ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਗਰੀਬ, ਵਿਧਵਾ, ਇਕੱਲੀਆਂ ਅਤੇ ਬੇਜ਼ਮੀਨ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ (ਬੈਂਕਾਂ ਤੋਂ) ਲੋਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਮਾਡਲ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਔਰਤਾਂ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਬਣੀਆਂ ਹਨ।

ਸਿਖਲਾਈ (ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ) ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ

ਬੱਕਰੀ ਬੈਂਕ ਦੇ ਸਿਸਟਮ ਤਹਿਤ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਬੱਕਰੀ ਪਾਲਣ ਦੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਰੇਕ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਰਭਵਤੀ ਬੱਕਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਦੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕੋ ਸ਼ਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਛੇ ਤੋਂ ਨੌਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਬੱਕਰੀ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬੱਚਾ ਵੱਡਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਲੋਨ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੱਚਾ (ਮੇਮਣਾ) ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ (ਜਮ੍ਹਾ) ਵਜੋਂ ਵਾਪਸ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਕਮਾਈ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦਾ ਵਧੀਆ ਸਾਧਨ

ਸੇਵਾ ਸਹਿਯੋਗ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਬੱਕਰੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਔਰਤਾਂ ਬਾਕੀ ਬੱਕਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਚ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਜੇਕਰ ਉਹ ਚਾਹੁਣ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲ ਵੀ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਸਾਲਾਨਾ ₹30,000 ਤੱਕ ਕਮਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਘੱਟ ਮੌਕਿਆਂ ਵਾਲੇ ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਮਦਨ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਜ਼ਰੀਆ ਹੈ।

ਆਪਣੀ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ

ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਬੱਕਰੀਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਸੰਭਾਲਣ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਉਤਪਾਦਕ ਸਮੂਹ (Producer Collective), 'ਗਿਰਨਾ ਪਰਿਸਰ ਮਹਿਲਾ ਪਸ਼ੂਪਾਲਕ ਉਤਪਾਦਕ ਕੰਪਨੀ' ਵੀ ਬਣਾਈ ਹੈ।