ITR, TDS ਤੋਂ TCS ਤਕ, 1 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਬਦਲਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਫਾਰਮ, ਤੁਹਾਡਾ 26AS ਵੀ ਬਦਲਿਆ, ਹੁਣ ਕਿਹੜਾ ਫਾਰਮ ਕਿਸ ਨਾਂ ਤੋਂ ਹੋਵੇਗਾ?

New Income Tax Rules 2026: ਆਮਦਨ ਕਰ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਟੈਕਸਦਾਤਿਆਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। 1 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ 2025 (Income Tax Act, 2025) ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਡਰਾਫਟ ਨਿਯਮ ਜਾਰੀ ਕਰ ਕੇ ਟੈਕਸ ਫਾਰਮਾਂ ਦੀ ਨੰਬਰਿੰਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਆਈਟੀਆਰ (ITR) ਫਾਈਲਿੰਗ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਣਾ, ਭੰਬਲਭੂਸਾ ਘਟਾਉਣਾ ਤੇ ਪਾਲਣਾ (Compliance) ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਜੁੜੇ ਫਾਰਮ ਨੰਬਰਾਂ ਕਾਰਨ ਦੁਹਰਾਅ ਅਤੇ ਉਲਝਣ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਨਵੀਂ ਨੰਬਰਿੰਗ ਨਾਲ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਨੂੰ ਰੀਅਲ-ਟਾਈਮ ਡੇਟਾ ਮੈਚਿੰਗ ਅਤੇ ਐਨਾਲਿਟਿਕਸ ਨਾਲ ਬਿਹਤਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੰਪਨੀਆਂ, ਰੁਜ਼ਗਾਰਦਾਤਾਵਾਂ, ਟੈਕਸ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਅਤੇ ਆਈਟੀ ਸਿਸਟਮਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਜਲਦੀ ਅਪਡੇਟ ਕਰਨੇ ਹੋਣਗੇ।

ਕੀ-ਕੀ ਹੋਣਗੇ ਬਦਲਾਅ?

• ਟੈਕਸ ਆਡਿਟ ਰਿਪੋਰਟ: ਮੌਜੂਦਾ Form 3CA, 3CB, 3CD ਹੁਣ ਮਿਲ ਕੇ Form 26 ਬਣਨਗੇ।
• ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਪ੍ਰਾਈਸਿੰਗ ਆਡਿਟ: Form 3CEB ਹੁਣ Form 48 ਬਣੇਗਾ।
• MAT ਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ: Form 29B ਹੁਣ Form 66 ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। (MAT ਯਾਨੀ ਬੁੱਕ ਪ੍ਰੋਫਿਟ 'ਤੇ 15% ਟੈਕਸ, ਜਦੋਂ ਆਮ ਟੈਕਸ ਇਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੋਵੇ)।
• ਟੈਕਸ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ: Form 10FA ਹੁਣ Form 42 ਬਣੇਗਾ।
• DTAA ਡਿਸਕਲੋਜ਼ਰ: Form 10F ਹੁਣ Form 41 ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

TDS/TCS ਫਾਰਮ ਕਿਸ ਨਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲਣਗੇ?

ਘੱਟ ਜਾਂ ਜ਼ੀਰੋ TDS ਅਰਜ਼ੀ: Form 128

ਸੈਲਰੀ TDS ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ: Form 130

ਤਿਮਾਹੀ TDS ਰਿਟਰਨ:

24Q → Form 138 (ਸੈਲਰੀ)

26Q → Form 140 (ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟਸ)

27Q → Form 144 (ਨਾਨ-ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟਸ)

TCS ਰਿਟਰਨ: 27EQ → Form 143

ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਫਾਰਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲੀ ਨਵੀਂ ਪਛਾਣ

• ਸਾਲਾਨਾ ਟੈਕਸ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (26AS) ਹੁਣ Form 168 ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
• ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਆਫ ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ (61A) ਹੁਣ Form 165 ਹੋਵੇਗਾ।
• ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰੈਮੀਟੈਂਸ ਡਿਕਲੇਰੇਸ਼ਨ (15CA) ਹੁਣ Form 145 ਬਣੇਗਾ।
• ਰੈਮੀਟੈਂਸ ਲਈ CA ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ (15CB) ਹੁਣ Form 146 ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲੇਗਾ।

ਮਾਹਿਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਦਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਰਿਟਰਨ ਫਾਈਲਿੰਗ ਸਰਲ ਹੋਵੇਗੀ ਤੇ ਕੰਪਲਾਇੰਸ ਢਾਂਚਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਿਆਰੀ ਬਣੇਗਾ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ 'ਚ ਸਿਸਟਮ ਅਪਡੇਟ ਕਰਨ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਰਹੇਗੀ, ਪਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸਦਾਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।