ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਤੇਲ ਤਾਂ ਤਿਲਮਿਲਾਇਆ ਚੀਨ ! ਕੌਣ ਹਨ 'Teapots', ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੀਮਤ ਦੇ ਕੇ ਖਰੀਦਿਆ ਕਰੂਡ
Middle East 'ਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਨੇ ਇਰਾਨੀ ਤੇਲ 'ਤੇ ਲੱਗੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਆਰਜ਼ੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਨੂੰ 7 ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਤੇਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਖੇਪ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਕਾਰਨ ਇਰਾਨੀ ਤੇਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਵਿਕਦਾ ਹੈ।
Posted By Seema Anand
Publish Date: Fri, 10 Apr 2026 01:14 PM (IST)
Updated Date: Fri, 10 Apr 2026 01:55 PM (IST)
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਚੀਨ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਈਰਾਨ ਦੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Iranian Oil) 'ਤੇ ਪੈ ਗਈ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬੀਜਿੰਗ ਦੀਆਂ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਨੇ ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਬ੍ਰੈਂਟ ਆਇਲ ਦੀ ਤੁਲਨਾ 'ਚ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਰੇਟ 'ਤੇ ਤੇਲ ਖਰੀਦਿਆ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਤੈਅ ਕੀਮਤ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਸਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਅਤੇ ਇਸ ਉਮੀਦ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ ਹੈ ਕਿ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵੱਲੋਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ 'ਚ ਆਰਜ਼ੀ ਛੋਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ 'ਚ ਤੇਲ ਖਰੀਦ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਤੋਂ 2019 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੇਲ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਚੀਨ ਵੀ ਤਹਿਰਾਨ ਤੋਂ ਤੇਲ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।
ਦਰਅਸਲ, ਮੱਧ ਪੂਰਬ 'ਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਨੇ ਇਰਾਨੀ ਤੇਲ 'ਤੇ ਲੱਗੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਆਰਜ਼ੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਨੂੰ 7 ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਤੇਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਖੇਪ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਕਾਰਨ ਇਰਾਨੀ ਤੇਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ ਦੀ ਤੁਲਨਾ 'ਚ ਘੱਟ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਵਿਕਦਾ ਹੈ।
ਕੌਣ ਹਨ Teapots?
ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਸੁਤੰਤਰ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'Teapots' ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਰਾਨੀ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਖਰੀਦਦਾਰ ਹਨ। ਵਪਾਰਕ ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੂਰਬੀ ਸ਼ੈਡੋਂਗ ਸੂਬੇ ਦੇ ਡੋਂਗਯਿੰਗ 'ਚ ਸਥਿਤ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਚ ICE ਬ੍ਰੈਂਟ ਦੀ ਤੁਲਨਾ 'ਚ $1.50 ਤੋਂ $2 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ 'ਤੇ ਇਰਾਨੀ ਲਾਈਟ ਆਇਲ ਖਰੀਦਿਆ। ਇਹ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ $10 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੀ ਛੋਟ ਦੀ ਤੁਲਨਾ 'ਚ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।
ਚੀਨ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਹਨ ਜਹਾਜ਼
ਸੂਤਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕਾਰਗੋ ਚੀਨ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਡਿਲੀਵਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ 2022 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਛੋਟੀਆਂ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ ਦੀ ਤੁਲਨਾ 'ਚ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ 'ਤੇ ਇਰਾਨੀ ਤੇਲ ਖਰੀਦਿਆ ਹੈ। ਬੀਜਿੰਗ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਨਵੇਂ ਦਰਾਮਦ ਕੋਟੇ ਨਾਲ ਲੈਸ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੇ ਐਲਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ ਫਿਊਚਰਜ਼ ਦੀ ਕੀਮਤ 13% ਡਿੱਗ ਕੇ $100 ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਰਾਨੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਖੇਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਚ ਚੀਨ ਨੇ ਪ੍ਰਚੂਨ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ (Petrol-Diesel Prices) ਦੀਆਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਲੜੀਵਾਰ 420 ਯੂਆਨ ($61) ਅਤੇ 400 ਯੂਆਨ ਪ੍ਰਤੀ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ। ਵਪਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਤੇ ਘਰੇਲੂ ਈਂਧਨ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਛੋਟੀਆਂ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਦਾ ਮੁਨਾਫਾ ਵਧਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਤੇਲ ਦੀ ਜਲਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਚੀਨ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਕਾਰ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਚਾਰਜ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਔਸਤ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਨਾ ਲਿਆਉਣ ਤਾਂ ਜੋ ਸਰਕਾਰੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲੀਆਂ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਤਪਾਦਨ 'ਚ ਕਟੌਤੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਘਰੇਲੂ ਈਂਧਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।