ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਐਲਪੀਜੀ ਕੰਪਨੀ: Indane ਕਿਵੇਂ ਬਣੀ 18 ਕਰੋੜ ਘਰਾਂ ਦੀ ਪਸੰਦ
Middle East ਸੰਕਟ ਦੌਰਾਨ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਜਾਣਾਂਗੇ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ LPG company ਕਿਹੜੀ ਹੈ? ਉਹ ਕਿਹੜੀਆਂ-ਕਿਹੜੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਦੌਲਤ 33 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਜਲਦਾ ਹੈ? ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।
Posted By Seema Anand
Publish Date: Tue, 17 Mar 2026 12:35 PM (IST)
Updated Date: Tue, 17 Mar 2026 01:01 PM (IST)
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅੱਜ 33 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਰਿਵਾਰ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਐਲਪੀਜੀ ਸਿਲੰਡਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਐਲਪੀਜੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਐਲਪੀਜੀ ਸਿਲੰਡਰ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਕਈ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੁੱਲ੍ਹੇ 'ਤੇ ਖਾਣਾ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਲੋਕ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੀਐਨਜੀ (PNG) ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਲੰਡਰ ਰਿਫਿਲ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਐਲਪੀਜੀ ਸੰਕਟ ਕਾਰਨ ਅਫਰਾ-ਤਫਰੀ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਵੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਐਲਪੀਜੀ ਸਿਲੰਡਰ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਿਡਲ ਈਸਟ (ਮੱਧ ਪੂਰਬ) 'ਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਜਾਣਾਂਗੇ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਐਲਪੀਜੀ ਕੰਪਨੀ ਕਿਹੜੀ ਹੈ? ਉਹ ਕਿਹੜੀਆਂ-ਕਿਹੜੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਦੌਲਤ 33 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਜਲਦਾ ਹੈ? ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਐਲਪੀਜੀ (LPG) ਕੰਪਨੀ ਕਿਹੜੀ ਹੈ?
ਲਿਕੁਇਫਾਈਡ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਗੈਸ (LPG) ਭਾਰਤੀ ਰਸੋਈਆਂ 'ਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਅਤੇ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਬਾਲਣਾਂ 'ਚੋਂ ਇਕ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਫ਼, ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਵਰਤੋਂ 'ਚ ਆਸਾਨ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ, ਦੋਵਾਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਐਲਪੀਜੀ ਸਿਲੰਡਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਚ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਵੇਰ ਦੀ ਚਾਹ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਤਕ, ਇਹ ਈਧਨ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦਾ ਖਾਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਣਾਉਣ 'ਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਐਲਪੀਜੀ ਸਿਲੰਡਰਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਵੱਡੇ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਸ਼ਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਤੇ ਡਿਲਿਵਰੀ ਸਿਸਟਮ ਰਾਹੀਂ ਲੱਖਾਂ ਘਰਾਂ ਤੱਕ ਬਾਲਣ ਪਹੁੰਚੇ।
Indane ਹੁਣ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੈਕਡ-ਐਲਪੀਜੀ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ 'ਚੋਂ ਇਕ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਆਇਲ (IndianOil) ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਐਲਪੀਜੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਦਾਰਾ ਹੈ। ਇੰਡੇਨ ਇਕ 'ਕੰਜ਼ਿਊਮਰ ਸੁਪਰਬ੍ਰਾਂਡ' ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਸੁਪਰਬ੍ਰਾਂਡਸ ਕੌਂਸਲ ਆਫ ਇੰਡੀਆ' ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਬ੍ਰਾਂਡ ਹੈ ਜੋ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਤੇ ਸਹੂਲਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇੰਡੀਅਨ ਗੈਸ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਐਲਪੀਜੀ ਕੰਪਨੀ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ 'ਚ ਇਸਦਾ ਮਾਰਕੀਟ ਸ਼ੇਅਰ (ਬਾਜ਼ਾਰ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ) 44 ਤੋਂ 48 ਫੀਸਦੀ ਹੈ। Indane (ਇੰਡੇਨ) ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ Bharat Gas (ਭਾਰਤ ਗੈਸ) ਅਤੇ HP Gas (ਐਚ.ਪੀ. ਗੈਸ) ਦਾ ਨੰਬਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਅਜੇ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਗੈਸ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਗੈਸ ਦਾ ਮਾਰਕੀਟ ਸ਼ੇਅਰ ਲਗਪਗ 26 ਤੋਂ 27 ਫੀਸਦੀ ਹੈ। ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਐਚ.ਪੀ. ਗੈਸ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਾਰਕੀਟ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰੀਬ 22 ਤੋਂ 24 ਫੀਸਦੀ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਬਚੇ 2 ਤੋਂ 7 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਐਲਪੀਜੀ (LPG) ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਕੌਣ ਹੈ?
ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ ਐਲਪੀਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਹੱਥਾਂ 'ਚ ਹੈ। Indane Gas (ਇੰਡੇਨ ਗੈਸ) ਵੀ ਇਕ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਪਨੀ ਹੈ। ਇੰਡੀਅਨ ਗੈਸ 'ਇੰਡੀਅਨ ਆਇਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ' (IOCL) ਦਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਂਡ ਹੈ। IOCL ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦਾ ਅਦਾਰਾ (Public Undertaking) ਹੈ, ਜੋ 'ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਮੰਤਰਾਲੇ' ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕੰਟਰੋਲ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇੰਡੀਅਨ ਆਇਲ (IndianOil) ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੰਪਨੀ ਨੇ 1965 'ਚ ਲਿਕੁਇਫਾਈਡ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਗੈਸ (LPG) ਦੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ, ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੇ ਬਾਲਣ (Cleaner Fuel) ਵੱਲ ਲਿਜਾਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। Brand Indane ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1964 'ਚ ਭਾਰਤੀ ਰਸੋਈਆਂ 'ਚ ਆਧੁਨਿਕ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਇੰਡੇਨ ਐਲਪੀਜੀ ਕਨੈਕਸ਼ਨ 22 ਅਕਤੂਬਰ 1965 ਨੂੰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
1965 'ਚ ਲਗਪਗ 2,000 ਗਾਹਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਅਧਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅੱਜ ਇੱਕ 'ਸੁਪਰ ਬ੍ਰਾਂਡ' ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਲਗਪਗ 18 ਕਰੋੜ ਰਸੋਈਆਂ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਰ ਦੂਜਾ ਕੁਕਿੰਗ ਗੈਸ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਇੰਡੇਨ ਦਾ ਹੀ ਹੈ।